DDizegâhDijital şiir arşivi
koşma · 19.–20. yüzyıl

Gerekdir

Diyar diyar gezen âşığın edepli, bilgili, marifetli ve tarikat yolunda sevdalı olması gerektiği bir âşık ahlakı olarak sıralanır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Aşık olub diyar diyar gezenin

    Ezel başdan pür kamalı gerekdi.

    Oturub durmakta edebin bile

    Marifet ilminde dolu gerekdi.

    Halka hakikatten metlep gandıra

    Şeytanı öldüre, nefsin yandıra

    El içindi pak otura, pak dura

    Dalısınca hoş sedalı gerekdi.

    Danışdığı sözün kıymetin bile

    Kelmesinden lal ü göyher süzüle

    Mecazi danışa, mecazi güle

    Tamam sözü muammalı gerekdi.

    Arif ola, eyham ile söz gana

    şerm eyleye, utana

    Saat gibi meyli hakka dolana

    Doğru kalbi, doğru yolu gerekdi.

    Elesger, hakk sözün isbatın vere

    Amelin melekler yaza deftere

    Her yanı istese, bakanda göre

    bu sevdalı gerekdi.

    1Âşık olup diyar diyar gezen kişinin

    2Yaratılıştan beri olgun ve yetkin olması gerekir.

    3Oturup kalkarken edebi bilmeli;

    4Marifet bilgisiyle dolu olması gerekir.

    5Halkı hakikatin isteğine inandırmalı.

    6Şeytanı öldürmeli, nefsini yakmalı.

    7İnsanlar içinde tertemiz oturup durmalı;

    8Arkasından hoş bir ses bırakması gerekir.

    9Söylediği sözün değerini bilmeli;

    10Kelimelerinden lal ve cevher süzülmeli.

    11Mecazla konuşmalı, mecazla gülmeli;

    12Bütün sözünün sırlarla dolu olması gerekir.

    13Arif olmalı, imayla söz anlatmalı;

    14Mahrem olmayandan çekinip utanmalı.

    15Saat ibresi gibi yönü Hakk’a dönmeli;

    16Kalbinin ve yolunun doğru olması gerekir.

    17Elesker, Hak sözünün kanıtını göstermeli;

    18Melekler amelini deftere yazmalı.

    19Nereye bakmak isterse hakikati görmeli;

    20Tarikatta böyle sevdalı olmak gerekir.

    Şiir ideal âşığı yalnız duygulu biri değil, edep ve marifet sahibi bir yol insanı olarak tanımlar. Sözü cevher saçmalı, mecaz ve imayı bilmeli, nefsi yenmelidir. Saat ibresinin Hakk’a dönmesi, sürekli ve şaşmaz manevi yönelişin somut simgesidir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Âşık Elesker adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 167056 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Önceki şiirDüşmüşüm (Düşmüşəm)
Hercainin, dilbilmezin yüzünden,
Âşık Elesker · koşma

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

Namehremden

mahrem olmayandan

Tarikatte

tarikatta

pür kemal

Olgunluk ve yetkinlikle dolu.

marifet ilmi

Manevi bilgiyi konu edinen irfan.

lal ü gevher

Yakut ve mücevher; değerli söz benzetmesi.

şerm eylemek

Utanmak ve çekinmek.