DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Bağdatlı Seyyid Mehmed Es'ad/Gönlümü aldı yine bin âl ile bir âlî güzel
gazel · 18.–19. yüzyıl

Gönlümü aldı yine bin âl ile bir âlî güzel

Gazel sevgiliyi Kızıl Elmalı, Nemçeli, Karamanlı ve kaftanlı bir fetih figürü olarak resmeder; güzelliğin parlaklığı kılıç, kan, ferman ve toplu kıyım diliyle birleşir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Gönlümü aldı yine bin bir âlî güzel

    Sînesi gibi tâbânlı güzel

    Kenzli olmuş geliyor cân-ı mey-i işve ile

    dahi lebleri mercanlı güzel

    Feth edüb kişver-i cân u dili kana boyadı

    Kılıcı kanlı eli kanlı delikanlı güzel

    Cevri çok rahmi yok ol tufralı ünvanlı güzel

    Hat deyü safha-i ruhsârda ibrâz etmiş

    gelir ol Nemçeli fermânlı güzel

    eyledi uşşâkını hep zülfü gibi

    Sürmeli gözlü siyah kaşlı Karamanlı güzel

    Gösterib sînesin öksüz kodu Es'ad seni de

    Telli mor ince ilik düğmeli kaftanlı güzel

    1Gönlümü yine bin hileyle yüce bir güzel aldı;

    2göğsü parlak güneş gibi ışıklı bir güzel.

    3İşve şarabının canıyla hazinelenmiş olarak geliyor;

    4Kızıl Elma sahibi, dudakları mercanlı güzel.

    5Can ve gönül ülkesini fethedip kana boyadı;

    6kılıcı kanlı, eli kanlı delikanlı güzel.

    7Eziyeti çok, merhameti yok; gösterişli unvanlı güzel.

    8Ayva tüyü diye yanağının sayfasında ortaya çıkarmış;

    9o Nemçeli, toplu kıyım fermanıyla gelen güzel.

    10Bütün âşıklarını saçı gibi kara günlü etti;

    11sürmeli gözlü, siyah kaşlı Karamanlı güzel.

    12Göğsünü gösterip seni de öksüz bıraktı ey Esad;

    13telli, mor, ince ilik düğmeli kaftanlı güzel.

    Şiirin “güzel” redifi her dizede yeni bir görsel veya askerî sıfat toplar. Güneş gibi göğüs ve mercan dudaklar parlaklık taşırken, can ülkesinin fethi âşığı kana boyar. Nemçe fermanı ve Karamanlı kimliği tarihî-coğrafi çağrışımları güzellik portresine katar. Son beyitte mor kaftanın ayrıntıları neredeyse minyatür gibi çizilir; fakat bu gösteri Esad’ı korunmasız ve öksüz bırakır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Esad (Musullu) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirGönül serpençe-i zülf-i perîşânındadır cânâBağdatlı Seyyid Mehmed Es'ad · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

âl ile

hile ve düzenle

Kızıl elmalı

Kızıl Elma imgesini taşıyan

Katl-i âma

toplu öldürmeye

Tîre-rûz

kara günlü, bahtı kararmış

mihr-i dırahşân

Parlak güneş.

kaftan

Uzun ve süslü üst giysisi.