Gönlümü aldı yine bin âl ile bir âlî güzel
Gazel sevgiliyi Kızıl Elmalı, Nemçeli, Karamanlı ve kaftanlı bir fetih figürü olarak resmeder; güzelliğin parlaklığı kılıç, kan, ferman ve toplu kıyım diliyle birleşir.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Gönlümü aldı yine bin bir âlî güzel
Sînesi gibi tâbânlı güzel
Kenzli olmuş geliyor cân-ı mey-i işve ile
dahi lebleri mercanlı güzel
Feth edüb kişver-i cân u dili kana boyadı
Kılıcı kanlı eli kanlı delikanlı güzel
Cevri çok rahmi yok ol tufralı ünvanlı güzel
Hat deyü safha-i ruhsârda ibrâz etmiş
gelir ol Nemçeli fermânlı güzel
eyledi uşşâkını hep zülfü gibi
Sürmeli gözlü siyah kaşlı Karamanlı güzel
Gösterib sînesin öksüz kodu Es'ad seni de
Telli mor ince ilik düğmeli kaftanlı güzel
1Gönlümü yine bin hileyle yüce bir güzel aldı;
2göğsü parlak güneş gibi ışıklı bir güzel.
3İşve şarabının canıyla hazinelenmiş olarak geliyor;
4Kızıl Elma sahibi, dudakları mercanlı güzel.
5Can ve gönül ülkesini fethedip kana boyadı;
6kılıcı kanlı, eli kanlı delikanlı güzel.
7Eziyeti çok, merhameti yok; gösterişli unvanlı güzel.
8Ayva tüyü diye yanağının sayfasında ortaya çıkarmış;
9o Nemçeli, toplu kıyım fermanıyla gelen güzel.
10Bütün âşıklarını saçı gibi kara günlü etti;
11sürmeli gözlü, siyah kaşlı Karamanlı güzel.
12Göğsünü gösterip seni de öksüz bıraktı ey Esad;
13telli, mor, ince ilik düğmeli kaftanlı güzel.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Esad (Musullu) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Şiirin “güzel” redifi her dizede yeni bir görsel veya askerî sıfat toplar. Güneş gibi göğüs ve mercan dudaklar parlaklık taşırken, can ülkesinin fethi âşığı kana boyar. Nemçe fermanı ve Karamanlı kimliği tarihî-coğrafi çağrışımları güzellik portresine katar. Son beyitte mor kaftanın ayrıntıları neredeyse minyatür gibi çizilir; fakat bu gösteri Esad’ı korunmasız ve öksüz bırakır.