Gubâr-ı hâk-sâr-ı reh-güzâr ol

Gazel, sevgilinin yolunda toprak olmaktan talihi onun eteğine bağlamaya; gözyaşı, ayrılık yarası ve mezar bülbülü imgelerine uzanan bir teslimiyet çağrısıdır. Zülfe seslenen beşinci dize, saçın yüzü çevreleyen çizgisi ile ayva tüyünü birlikte görünür kılar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Gubâr-ı hâk-sâr-ı reh-güzâr ol

   Talî-bestesi dâmân-ı yâr ol

   Tûtîsün nâmına çâr-ı Hudâ-dâr

   Şeker-efşân-ı hâk-i şule-bâr ol

   Bu şeb atıldın hattın ey zülf

   Siyeh-baht ol perîşân rûzgâr ol

   Şeb-i haşre dek ey şule-i âh

   Ser-i kimde andelîb-i mezâr ol

   Geldi rişte-i ümîd o mâhdan

   Ey eşk sirişk-i lülü nisâr ol

   Girândır gevher-i âlâna kıymet

   Ulüvv-i manevîdir hâk-sâr ol

   Akıp ey eşk-i hasret cûy-bâr ol

   Açıl ey dâğ-ı firkat lâle-zâr ol

   Görüp mirât-ı cûda aksin ey âh

   Misâl-i Çin hayret-şiâr ol

   Gül-i sad-berg-i rûy-ı yâr Hikmet

   Nidâ-yı nağme ile her-dem hezâr ol

   1Geçtiği yolun alçak gönüllü tozu ol.

   2Talihini sevgilinin eteğine bağla.

   3Ey papağan, Tanrı’nın dört dostunun adıyla

   4Ateş saçan toprağa şeker saç.

   5Ey saç, bu gece yüzündeki ayva tüyünün çizgisi seninle belirginleşti.

   6Kara bahtlı ol, zamanın içinde perişan ol.

   7Ey ahın alevi, mahşer gecesine kadar

   8Bir başucunda mezarın bülbülü ol.

   9O ay yüzlüden ümit ipliği geldi.

   10Ey gözyaşı, inci gibi yaşlar saç.

   11Yüce cevhere fiyat biçmek ağırdır.

   12Manevî yücelik alçak gönüllülüktür; toprak ol.

   13Ey hasret gözyaşı, akıp bir dere ol.

   14Ey ayrılık yarası, açılıp lale bahçesi ol.

   15Ey ah, cömertlik aynasında yansımayı görüp

   16Çin tasvirleri gibi hayretin simgesi ol.

   17Ey Hikmet, sevgilinin yüzünün yüz yapraklı gülü için

   18Ezginin sesiyle her an bülbül ol.

   Emir kipinin yinelenmesi gönül ve ona bağlı unsurları aşkın hizmetine çağırır. Konuşan kişi kendi talihini sevgilinin eteğine bağlar. Beşinci dizede zülfe yönelen hitap, yüzdeki ayva tüyünün çizgisini saçla birlikte belirginleştirir; yazı çağrışımı ise ikincil mazmun olarak kalır.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle