Gül-i cemâli ki hûy-gerde-i hicâb olmuş
Gazel, utanma teriyle örtülen güzellik gülünden süzülen damlanın gül suyu kokmasına odaklanır. Özlem alanı eğlenceye açılmaz; tanıktaki kâh-ken biçimi ve su kabarcığı imgesi, kirpiğin yakıcılığı ile gam seline bağlanır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Gül-i cemâli ki olmuş
katresini kokladım gül-âb olmuş
Fezâ-yı iştiyâk gördüm ki cây-ı işret ne
Ser-i hevâ-zede-i kâh-ken habâb olmuş
Perî de olmadı tâb-ı
Ki -i pençe-i ukâb olmuş
Hevâ-yı aşktan olsun mı bir nefes hâlî
O ser ki bâr-ı gamın nice seyl-i âb olmuş
1Güzelliğinin gülü, utanma teriyle çevrelenip örtünmüş;
2Onun süzülen damlasını kokladım; gül suyu olmuş.
3Özlem fezasını gördüm; burası eğlence yeri değil,
4Heves vurmuş kâh-kenin başı bir su kabarcığı olmuş.
5Peri bile kirpiğin fitil gibi yakıcılığına dayanamadı;
6çünkü kartal pençesine bütünüyle yakalanmış.
7Aşk havasından bir nefes bile boş kalabilir mi
8o baş ki gam yüküyle nice su seline dönmüş?
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Koku, hava, ateş ve su unsurları kısa şiirde art arda yer değiştirir. Hûy burada huy değil terdir; bu yüzden gülün damlası utanma terinden gül suyuna dönüşür. Kâh-ken biçimi kaynakta görüldüğü gibi tutulur ve dağ delen anlamı ona zorla yüklenmez.