DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/Gül-i cemâli ki hûy-gerde-i hicâb olmuş
gazel · 19. yüzyıl

Gül-i cemâli ki hûy-gerde-i hicâb olmuş

Gazel, utanma teriyle örtülen güzellik gülünden süzülen damlanın gül suyu kokmasına odaklanır. Özlem alanı eğlenceye açılmaz; tanıktaki kâh-ken biçimi ve su kabarcığı imgesi, kirpiğin yakıcılığı ile gam seline bağlanır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Gül-i cemâli ki olmuş

    katresini kokladım gül-âb olmuş

    Fezâ-yı iştiyâk gördüm ki cây-ı işret ne

    Ser-i hevâ-zede-i kâh-ken habâb olmuş

    Perî de olmadı tâb-ı

    Ki -i pençe-i ukâb olmuş

    Hevâ-yı aşktan olsun mı bir nefes hâlî

    O ser ki bâr-ı gamın nice seyl-i âb olmuş

    1Güzelliğinin gülü, utanma teriyle çevrelenip örtünmüş;

    2Onun süzülen damlasını kokladım; gül suyu olmuş.

    3Özlem fezasını gördüm; burası eğlence yeri değil,

    4Heves vurmuş kâh-kenin başı bir su kabarcığı olmuş.

    5Peri bile kirpiğin fitil gibi yakıcılığına dayanamadı;

    6çünkü kartal pençesine bütünüyle yakalanmış.

    7Aşk havasından bir nefes bile boş kalabilir mi

    8o baş ki gam yüküyle nice su seline dönmüş?

    Koku, hava, ateş ve su unsurları kısa şiirde art arda yer değiştirir. Hûy burada huy değil terdir; bu yüzden gülün damlası utanma terinden gül suyuna dönüşür. Kâh-ken biçimi kaynakta görüldüğü gibi tutulur ve dağ delen anlamı ona zorla yüklenmez.

Kavram sözlüğü (5) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirGül-i sad-çâk-i hûn-âlûdeye atf-ı nigâh ettimŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · gazel

Kavram sözlüğü

5 kavram bulundu.

hûy-gerde-i hicâb

utanma teriyle çevrelenmiş ve bu terin örtüsü altında kalmış

Çekîde

damlamış, süzülmüş

teftîl-i müjeden

kirpiğin fitil gibi oluşundan

pür-girifte

bütünüyle tutulmuş

Gül cemâli hûy

Güzelliğinin gülü, utanma teriyle çevrelenip örtünmüş