Gülistân-ı âlemin fasl-ı bahârı kalmamış

Şair, dünyanın baharını, meyvesini, cömertliğini ve utanma duygusunu yitirdiği kapsamlı bir çöküş tablosu kurar. Kays’ın deliliğinden zenginlerin ayağına kadar her örnek, sabır ve seçme gücünün tükendiği bir zamana işaret eder.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Gülistân-ı âlemin fasl-ı bahârı kalmamış

   Sâhasında bir dıraht-ı meyve-dârı kalmamış

   Habt-ı işvâ-yı cünûn-ı Kaysı sanma nâ-becâ

   Dest-i sabrında inân-ı ihtiyârı kalmamış

   Hâk-i pây-ı ağniyâ dârû-yı renc-i fakr idi

   Sürme-i çeşm etmeye şimdi gubârı kalmamış

   Bir hezâr-âvâz âşık görmedim bülbül gibi

   Bâğ-ı hüsnün gâlibâ bir gül-izârı kalmamış

   Pâ-zede etmiş havâdis âferînişten beri

   Atlas-ı çarhın onunçün pûd u târı kalmamış

   Ceyb-i sabrı çâk edip dest-i tama ile kimsenin

   Setr-i arza perde-i nâmûs u ârı kalmamış

   Sâbıka ihsânını gâret edip ehl-i emel

   Lutf-ı çarhın şimdi nakden iktidârı kalmamış

   Gün bugün Hikmet tahaddüs eyleyen âlâmına

   Çarh-ı devvârın dahi sabr u karârı kalmamış

   1Dünya gül bahçesinin bahar mevsimi kalmamış;

   2alanında meyve veren tek ağaç kalmamış.

   3Kays’ın delilik coşkusuyla sendelemesini yersiz sanma;

   4sabır elinde seçme dizgini kalmamış.

   5Zenginlerin ayağının toprağı yoksulluk derdinin ilacıydı;

   6şimdi göze sürme yapılacak tozu bile kalmamış.

   7Bülbül gibi bin sesli bir âşık görmedim;

   8güzellik bağının galiba gül yanaklı güzeli kalmamış.

   9Yaratılıştan beri olaylar onu ayak altında çiğnemiş;

   10bu yüzden felek atlasının ne atkısı ne çözgüsü kalmış.

   11İstek eliyle sabır yakasını yırtan hiç kimsenin

   12ayıbını örtecek namus ve utanma perdesi kalmamış.

   13Dilek sahipleri feleğin önceki ihsanını yağmalamış;

   14onun lütfunun şimdi peşin verecek gücü kalmamış.

   15Ey Hikmet, bugün acılarını anlatanların öyle günüdür ki

   16dönen feleğin bile sabrı ve kararı kalmamış.

   “Kalmamış” redifi yokluğu katman katman büyütür: önce tabiat, sonra âşığın iradesi, toplumsal yardım, ahlak ve nihayet feleğin kendi sabrı tükenir. Atlasın atkı ve çözgüsünün kalmaması, kozmik düzenin kumaş gibi sökülmesini güçlü biçimde somutlaştırır.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle