DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/Gülşende cûya sûy-ı güli cüst ü cû gerek
gazel · 19. yüzyıl

Gülşende cûya sûy-ı güli cüst ü cû gerek

Gazel suyun güle yönelişini bülbülün konuşmasına, yanan aşkı muma ve mecliste dolaşan şaraba bağlar. Gözyaşı akarsuyun kıyısını süsler, hasret Mecnun’unun saçı dağılır; gönül eteği ise kesin kararın suçu yüzünden kirlenip kanlı gözyaşıyla arınmayı ister.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    -ı güli gerek

    Bülbülde bu nükte için gerek

    Şem’ etti sanma bülbül değil aşk-ı la’lin

    Esrâr-ı dil miyânda bî-reng ü bû gerek

    Rind-i emel-geşte çekip pây-i dâmene

    Bezm-i cihânda dest-be-dest bâde gerek

    Zeyn etmeye çü sedd-i leb-i cûy eşkini

    Mecnûn-ı hasretin seri gerek

    Lâlde oldu dâmen-i dil cürm-i cezm ile

    Bir dem sirişk-i pür-dem ile gerek

    Çün nesr-i şiir erişmeye evc-i kemâle dil

    Âmed-şod-ı nefes-i dü pür ârzû gerek

    1Gül bahçesinde su, güle doğru arayış içinde akmalıdır;

    2bülbülde bu nükte için konuşma olmalıdır.

    3Mum sanma; lâl dudağının aşkıyla yanan bülbüldür;

    4gönül sırları arada renksiz ve kokusuz kalmalıdır.

    5Arzusu şaşmış rint, eteğin ucuna tutunup

    6dünya meclisinde elden ele şarap dolaştırmalıdır.

    7Gözyaşı, akarsu kıyısının set gibi kenarını süslesin diye,

    8hasret Mecnun’unun başı dağınık saçlı olmalıdır.

    9Gönül eteği, kesin kararının suçu yüzünden kirlendi;

    10bir an kanlı gözyaşıyla yıkanıp temizlenmelidir.

    11Nesir ve şiir kemalin doruğuna erişsin diye gönle

    12iki kanatlı arzunun nefes alışverişi gerekir.

    “Gerek” redifi suyu, sesi, şarabı ve gözyaşını harekete geçirir. Dokuzuncu dizede ham “lâlde oldu” yüzeyi kaldırılmış; piksel ve karşı tanığın desteklediği “âlûde oldu” okuması, cürm-i cezm tamlamasıyla birlikte doğal biçimde “kirlendi” diye aktarılmıştır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirGülsitân-ı behcet-efzâ olsa da izâr-ı yârŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

cüst ü cû

arama, araştırma

güft ü gû

konuşma

jûlîde mû

dağınık saçlı

şüst ü şû

yıkama, arındırma

Gülşende cûya sûy

Gül bahçesinde su, güle doğru arayış içinde akmalıdır

cûya sûy güli

Gül bahçesinde su, güle doğru arayış içinde akmalıdır