Hak yoluna gidenlerin elinde asa olsam

Şair Hak yolcularına asa, pirleri öven dillere kurban ve inkârcıyla savaşana silah olmayı diler. Ustaya çıraklık yakınla uzağı bir eder; beden tarak, kül ve savrulan harman olarak sevgiliye adanır. Sonunda Seyrânî deryaya akan ırmağın bir damlası olmayı ister.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Hak yoluna gidenlerin

   Asa olsam ellerine

   1Hak yoluna gidenlerin,

   2Ellerinde asa olsam.

   Asa olmak Hak yolcusunun yükünü taşımak ve adımına destek vermektir. Şair kendi yürüyüşünü öne çıkarmak yerine doğru yolda giden başkasına dayanma aracı olmayı diler.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Er pir vasfın edenlerin

   Kurban olsam dillerine

   1Ereni ve piri övenlerin,

   2Dillerine kurban olsam.

   Eren ile pirin vasfını söyleyen dillere kurban olma dileği, hizmeti bedenden söze genişletir. Seyrânî doğru kişileri anan ve öğreten konuşmanın yaşaması için kendisini feda etmeye hazırdır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Torunuyuz bir dedenin

   Tohumuyz bir bedenin

   1Hepimiz bir dedenin torunlarıyız.

   2Bir bedenin tohumuyuz.

   Tek dedenin torunu ve tek bedenin tohumu olmak insanlar arasındaki kök birliğini vurgular. Şair manevi soy fikriyle ayrılıkları aşar ve topluluğu aynı kaynaktan çoğalan parçalar sayar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Münkir ile cenk edenin

   Silâh olsam bellerine

   1İnkârcıyla savaşanın,

   2Belinde silah olsam.

   İnkârcıyla savaşanın belinde silah olma isteği hizmetin koruyucu yüzüdür. Seyrânî kendi gücünü kullanan kahraman değil, haklı mücadele sahibinin elinde işe yarayan araç olmak ister.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Bir üstada olsam çırak

   Bir olurdu yakın uzak

   1Bir ustaya çırak olsam,

   2Yakın ile uzak bir olurdu.

   Usta-çırak ilişkisi mesafeyi ortadan kaldırır; bilgi ve terbiye yakın ile uzağı aynı yola getirir. Çıraklık, kendi başına ilerlemekten daha hızlı manevi erişim sağlayan bağdır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Kemiğimi yapsa tarak

   Yar zülfünün tellerine

   1Kemiğimi tarak yapsa,

   2Sevgilinin saç tellerine değse.

   Kemiğin tarak yapılıp sevgilinin saçına değmesi, ölümden sonra bile yakınlık arzusudur. Bedenin sert parçası ince bakım aracına dönüşerek sevilen saç tellerine hizmet eder.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
7. 7

   Vücudümü kavursalar

   Yönüm yare çevirseler

   1Bedenimi kavursalar,

   2Yüzümü sevgiliye çevirseler,

   Bedenin kavrulması ve yüzün sevgiliye çevrilmesi, yok oluş anında bile yönün korunmasını ister. Ateş bedeni tüketir ama sevginin kıblesi değişmez.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
8. 8

   Harman gibi savursalar

   Muhabbetin yellerine

   1Harman gibi savursalar,

   2Sevginin rüzgârlarına katsalar.

   Harman gibi savrulmak benliği parçalara ayırır; sevginin rüzgârı bu parçaları taşıyan güçtür. Şair bütünlüğünü kaybetmeyi korku değil muhabbet içinde yayılma olarak kabul eder.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
9. 9

   Vakit kalmadı durmağın

   Kaldır SEYRANÎ parmağın

   1Beklemeye vakit kalmadı.

   2Seyrânî, parmağını kaldır.

   Vaktin kalmaması Seyrânî’yi karar işareti olan parmağı kaldırmaya çağırır. Bu hareket beklemeyi bırakıp birliğe katılmayı seçen iradenin görünür ve son işaretidir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
10. 10

    Deryaya akan ırmağın

    Katre olsam sellerine

    1Deryaya akan ırmağın,

    2Sellerine bir damla olsam.

    Deryaya koşan ırmağın tek damlası olmak, küçük benliği büyük manevi akışta eritme arzusudur. Şair damlanın yok olmasını değil, asıl suya karışarak anlamını tamamlamasını ister.

    ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle