Güzelliğine güvenip kibirlenme, ay yüzlüm

Şair sevgiliyi güzelliğine güvenmemesi için uyarır; ahının dağı ve keşişi aşmasına rağmen ona işlemediğini söyler. Merhametsizlik ve vefasızlık yüzünden ilişki bitmiştir: sevgili şimdi dönmek istese de vakit geçmiş, Seyrânî bu alışverişten çekilmiştir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Hüsne mağrur olma ey ruyi mahım

   Niceler yokuştan inişten geçti

   1Güzelliğine güvenip kibirlenme, ay yüzlüm.

   2Niceleri yokuştan ve inişten geçti.

   Güzellik yokuş ve inişleri olan geçici bir yolculuktur; nice güzelin bu aşamalardan geçtiği hatırlatılır. Ay yüzlü sevgiliye kibirlenmeme çağrısı, bugünkü üstünlüğün kalıcı olmadığını söyler.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Kâretmedi sana feryadü ahım

   Tiri ahım kûhi keşişten geçti

   1Feryadım ve ahım sana işlemedi.

   2Ahımın oku dağı ve keşişi aşıp geçti.

   Şairin feryadı sevgiliye ulaşmazken ah oku dağ ve keşiş gibi büyük engelleri geçer. Bu karşıtlık, sevgilinin taş ve inanç duvarından daha duyarsız kaldığı sitemini içerir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Seni bi mürüvvet seni bi vefa

   Kim kime etmiştir ettiğin bana

   1Ey merhametsiz, ey vefasız sevgili,

   2Senin bana yaptığını kim kime yapmıştır?

   Merhametsizlik ile vefasızlık doğrudan yüzüne söylenir; ardından yapılan eziyetin benzeri sorulur. Retorik soru, kişisel acıyı olağan aşk cefasının dışına çıkaran benzersiz bir haksızlık sayar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Şimdi de yar olmak istersin amma

   Nideyim sevdiğim iş işten geçti

   1Şimdi yine yâr olmak istiyorsun ama,

   2Ne yapayım sevdiğim, iş işten geçti.

   Sevgilinin yeniden yâr olma isteği artık geç kalmıştır. ‘İş işten geçti’ sözü, duygunun hâlâ hitapta ‘sevdiğim’ diye yaşamasına rağmen ilişkinin geri döndürülemeyeceğini kesinleştirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Benden sana izin ey gözü afet

   Var kimi istersen eyle muhabbet

   1Ey gözleri afet, benden sana izin var.

   2Git, kimi istersen sev.

   Seyrânî sevgiliyi serbest bırakıp istediğini sevmesini söyler. İzin verme dili, terk edilen kişinin edilgen kalmadığını; son kararı kendi sözüyle ilan ederek onurunu koruduğunu gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Şimdiden geri sen sağ ben selâmet

   SEYRANÎ bu alış verişten geçti

   1Bundan sonra sen sağ ol, ben esen kalayım.

   2Seyrânî bu alışverişten vazgeçti.

   İki taraf için sağlık dilenirken aşk alışverişi kapatılır. Şair sevgi bağını ticari hesaba benzeterek verdiği ile aldığı arasındaki dengesizliği artık sürdürmeyeceğini bildirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle