Hâl-i dili ol gamze-i fettân ile söyleş
Gamzenin sırlarını yalnız ehil kişilerle konuşmayı ve sevgili karşısında edeple susmayı öğütleyen gazel.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Hâl-i dili ol ile söyleş
Esrâr sözi ile söyleş
Oldunsa vâkıf
Ma’nâsını tenhâda dil ü cân ile söyleş
Keşf eyleme nâdâna sakın nükte-i çeşmin
Mestâne anı ile söyleş
Âdâb gözet dilberi gördükte hâmûş ol
Ne âh ile ne ile söyleş
bahs-i maânîde söz açma
Cevrî gibi üstâd-ı suhandân ile söyleş
1Gönlünün hâlini o fitneci gamzeyle konuş.
2Sır sözünü, nükteden anlayanlarla konuş.
3O şuh bakışın işaretlerini kavradıysan
4Anlamını tenhada gönül ve canla konuş.
5Gözün inceliğini sakın cahile açma.
6Onu sarhoşça, rindler topluluğuyla konuş.
7Sevgiliyi gördüğünde edebi gözet ve sus.
8Ne ah ederek ne de yakanı yırtarak konuş.
9Anlam bahsini yeteneksiz kişilere açma.
10Cevrî gibi, söz ustasıyla konuş.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Cevrî İbrâhîm Çelebi adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Gazel konuşmanın kime, nerede ve nasıl yöneltileceğini art arda emirlerle düzenler. Şuh bakışın işaretleri cahilden saklanmalı, rindlerle ve söz ustalarıyla paylaşılmalıdır. Sevgili karşısında ise ah etmek ve yaka yırtmak bile sözü bozar; en doğru davranış edeple susmaktır.