Ĥamdüli’llāh kim Ĥamįd Efendi lûŧf-ı Ĥaķ ile

Hamîd Efendi'nin Edirne kadılığına atanması, ilmi, güzel huyu ve şehir halkının şükrüyle 1173 tarihli manzumede kutlanır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ĥamdüli’llāh kim Ĥamįd Efendi lûŧf-ı Ĥaķ ile

   Edrine şehrine ķāđį oldı Ǿizz ü şān-ile

   1Tanrı'ya şükür, Hamîd Efendi Tanrı'nın lütfuyla,

   2Edirne şehrine şeref ve şanla kadı oldu.

   Hamîd Efendi'nin Edirne kadılığına gelişi hamd ile duyurulur ve görev Tanrı'nın lütfuna bağlanır. Şeref ve şan, atamanın kamusal itibarını belirtir; ilk beyit olayın kişi, şehir, makam ve dinî şükür çerçevesini birlikte kurar.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ǿİlm ü fażl u ĥüsn-i ħulķ ile anuñ źātın Ħudā

   Ĥıfž idüp mesrūr ide her lûŧf-ile iĥsān-ile

   1Tanrı onun kişiliğini ilim, erdem ve güzel huyla,

   2korusun ve her lütufla, iyilikle sevindirsin.

   Tanrı'nın Hamîd Efendi'yi ilim, fazilet ve güzel huyla koruması; lütuf ve ihsanla sevindirmesi dilenir. Atamanın meşruiyeti yalnızca yönetim kararında değil, kadıdan beklenen bilgi ve ahlâk niteliklerinde aranır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Źātınuñ miŝli bulunmaz ĥāle kılsañ nažar

   Ķavl ü fiǾli cümle müstaĥsen anuñ Ǿirfān-ile

   1Duruma bakarsan onun benzeri bulunmaz;

   2sözü ve davranışı irfanıyla bütünüyle beğenilir.

   Duruma bakıldığında benzerinin bulunmaması iddiası, söz ve davranışının irfanla beğenilmesine dayanır. Kişinin konuşması ile eylemi ayrı değerlendirilmez; bilgi, ikisini ortak bir ölçüde uyumlu ve kabul edilir kılan niteliktir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Vāśıl-ı ser-menzil-i maķśūd olup źātı anuñ

   Mažhar-ı her lûŧf ola her dem sürūr-ı cān-ile

   1Kişiliği amaçlanan son menzile ulaşsın;

   2her an can sevinciyle bütün lütuflara erişsin.

   Amaçlanan son menzile ulaşma duası, kadılık makamını nihai hedef saymayan daha geniş bir başarı beklentisi kurar. Her an can sevinciyle bütün lütuflara erişmesi dileği, görev hayatını sürekli esenlik ve manevi doyumla tamamlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   İstimāǾıyla ahālį cümle mesrūr oldılar

   Birbirin tebşįr iderler şükr-i bį-pāyān-ile

   1Halk bunu işitince bütünüyle sevindi;

   2sonsuz şükürle birbirlerine müjde verirler.

   Halkın atama haberini duyunca sevinmesi ve birbirini sonsuz şükürle müjdelemesi, kararın toplumsal kabulünü gösterir. Haber yukarıdan gelen resmî atama olarak kalmaz; şehir içinde dolaşan ortak sevince dönüşür ve kadının beklenen adaletine dair umut taşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Ĥażret-i Ĥaķ ĥākim-i şehr-i Edirne eyledi

   Böyle bir Ǿālį nejādı Ǿilm ile Ǿirfān-ile

   1Yüce Tanrı onu Edirne şehrine hâkim eyledi,

   2böyle yüksek soylu, ilim ve irfan sahibi birini.

   Yüce Tanrı'nın ilim ve irfan sahibi yüksek soylu kişiyi Edirne'ye hâkim kılması, ilk beyitteki atamayı genişleterek yeniden ifade eder. Soy tek başına yeterli sayılmaz; ilim ve irfan, yönetim yetkisinin temel nitelikleri olarak cümlede onunla birlikte anılır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
7. 7

   DāǾiyān-ı devletinden didi tārįħin Nažįr

   Oldı dāru’n-naśra Neylį-zāde ĥākim şān-ile

   1Devletin duacılarından Nazîr tarihini söyledi:

   2Neylî-zâde şanla Edirne'ye hâkim oldu.

   Nazîr kendisini devletin duacıları arasına yerleştirip tarih cümlesini söyler. Kapanış Hamîd Efendi'nin Neylî-zâde nisbesini, Edirne'nin ‘dârü'n-nasr’ adını ve şanla hâkim oluşunu birleştirerek atamayı kimlik ve şehirle kesinleştirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle