Ĥayf Müsellim-zāde ǾAbdu’llāh Efendi śad dirįġ

Müsellim-zâde Abdullah Efendi'nin uzun ömrü, Mekke kadılığı ve ziyaretleri, ardından cennete girmesi duasıyla 1166'da anılır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ĥayf Müsellim-zāde ǾAbdu’llāh Efendi śad dirįġ

   Mažhar iken bezm-i Ǿālem içre Ǿālį himmete

   1Yazık, Müsellim-zâde Abdullah Efendi; yüz kere eyvah,

   2dünya meclisinde yüce gayrete erişmişken.

   Abdullah Efendi'nin kaybı ‘yüz kere eyvah’ denilerek duyurulur; dünya meclisinde yüksek gayrete erişmiş olması, yasın nedenini kişinin etkin ve itibarlı hayatına bağlar. Hayıflanma, makam sahibi birinin değerini kuru unvanla değil gayretiyle birlikte anar.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Terk-i Ǿizz ü cāh-ı dünyā eyledi ol Ǿāķibet

   Ŧūl-i Ǿömriyle cihānda nāil olup Ǿizzete

   1Sonunda dünyanın itibarı ve makamını bıraktı;

   2uzun ömrüyle dünyada şeref kazanmıştı.

   Dünyanın izzet ve makamını sonunda bırakması ölümü, uzun ömür boyunca kazanılan şerefin sona ermesi olarak kurar. Uzun yaşam onu ölümsüz kılmaz; beyit tam tersine süre ve itibarın fanilik karşısındaki sınırını gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Mekke ķāđįsi olup gelmiş idi śıĥĥat ile

   Vāśıl olmışdı ziyāretler ile çok rifǾate

   1Mekke kadısı olmuş ve sağ salim dönmüştü;

   2ziyaretlerle büyük bir yüceliğe erişmişti.

   Mekke kadılığından sağ salim dönmesi, Abdullah Efendi'nin meslek hayatını belirli bir yer ve yolculukla somutlaştırır. Ziyaretlerle ulaştığı yükseklik, kadılık makamına dinî ziyaret deneyimini ekler; övgü idari ve manevî iki yönlüdür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Bezm-i fānįde ecel cāmını sundılar aña

   Ādemi kor mı felek ire kemāl-i rāĥata

   1Geçici dünya meclisinde ona ecel kadehini sundular;

   2felek insanı tam rahata ersin diye bırakır mı?

   Geçici dünya meclisinde sunulan ecel kadehi, ölümü kaçınılmaz bir içki sunumu imgesiyle anlatır. ‘Felek insanı tam rahata ersin diye bırakır mı?’ sorusu cevap beklemez; dünyevî huzurun tamamlanmadan kesildiğini acı bir itirazla vurgular.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Rıħleti tārįħidür ħayr-duǾā eyle Nažįr

   Gire Müsellim-zāde ǾAbdu’llāh Efendi Cennete

   1Ey Nazîr, göçünün tarihidir; hayır duası et:

   2Müsellim-zâde Abdullah Efendi cennete girsin.

   Şair kendisine seslenip göç tarihini hayır duasına dönüştürür. Dünyada tam rahata erişemeyen Müsellim-zâde Abdullah Efendi için cennete giriş dilenir; kapanış, önceki karamsar soruya kesin bilgiyle değil umut taşıyan dua ile karşılık verir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle