Ĥayf u śad ĥayf u dirįġā gitdi dünyādan yine

Edirne Kâdirî hânikâhının şeyhi Seyyid Muhammed'in ibadetle zayıflayan bedeni, yolculara desteği ve 1176 tarihli ölüm kaydıyla anılır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ĥayf u śad ĥayf u dirįġā gitdi dünyādan yine

   Sālikān-ı Ķādiriyye źikr ü fikri ĥāżırı

   1Yazık, yüz kere yazık; yine dünyadan gitti,

   2Kâdirî yolcularının zikir ve düşünce meclisinde hazır bulunurdu.

   ‘Hayf’ ve ‘dirîğâ’ sözlerinin üç kez yinelenmesi, Şeyh Muhammed'in kaybını topluluk için ağır bir olay olarak duyurur. Kâdirî yolcularının zikir ve düşünce meclisinde hazır bulunması, onu tarikat pratiğine sürekli katılan kişi diye tanıtır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   ŦāǾat-ı Mevlā ile ġāyet żaǾįf olmış idi

   Rāh-ı Ǿuķbānın idi ĥasretle dāįm nāžırı

   1Tanrı'ya ibadetle son derece zayıflamıştı;

   2ahiret yolunu hasretle daima gözetiyordu.

   Yoğun ibadetle zayıflayan beden, şeyhin dinî gayretinin fiziksel izini taşır. Ahiret yolunu hasretle daima gözetmesi, ölümü ansızın gelen yabancı bir son değil, bakışını uzun süre yönelttiği manevî yolun yaklaşması olarak kurar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Terk-i fānį eyledi āħir beķāya meyl ile

   Aśl u nesl-i pāk ile ehl-i sülūkuñ yāveri

   1Sonunda kalıcılığa yönelerek geçici dünyayı bıraktı;

   2temiz aslı ve soyu ile yol ehlinin yardımcısıydı.

   Kalıcılığa meylederek geçici dünyayı bırakması, fanilik ile beka arasında bilinçli bir tercih dili kullanır. Temiz soy vurgusunun yanına yol ehline yardımcı olması eklenir; kişinin değeri yalnız nesebinde değil, topluluğa sunduğu fiilî destekte de aranır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Cevherį tārįħini üçler Nažįrā didiler

   Göçdi bā-Ĥaķ diyü Seyyid Şeyħ Muĥammed Ķādirį

   1Ey Nazîr, Üçler noktalı harfli tarihini söylediler:

   2Seyyid Şeyh Muhammed Kâdirî “Tanrı ile göçtü.”

   Noktalı harfli tarihi ‘Üçler’in söylemesi, ölüm kaydına tasavvufî bir söyleyen topluluk kazandırır. Seyyid Şeyh Muhammed Kâdirî'nin ‘Hak ile göçmesi’, ilk beyitteki kaybı ilahî beraberlik içinde bir yolculuk olarak tarihler; ifade tarihsel inanç dilidir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle