Ĥażret-i Vānį Efendi-zāde ol Ǿirfān-meāb

Vânî Efendi-zâde Şâhî Efendi'nin beklenen oğlu Şemseddîn Muhammed'in doğumu, seherde işitilen müjde ve lütuf temasıyla 1174'te kutlanır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ĥażret-i Vānį Efendi-zāde ol Ǿirfān-meāb

   Nāil oldı lûŧf-ı Ĥaķla źevķ ü şevķ-i dā’ime

   1İrfan sahibi Vânî Efendi-zâde hazretleri,

   2Tanrı'nın lütfuyla sürekli zevk ve sevince erişti.

   Vânî Efendi-zâde'nin irfan sahibi oluşu, doğum sevincinden önce babanın manevî portresini kurar. Tanrı'nın lütfuyla sürekli zevk ve sevince erişmesi, şiirin ilerleyen dizelerinde açıklanacak çocuğun gelişini kalıcı mutluluk kaynağı olarak önceden duyurur.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Necl-i pāk-aħter žuhūrına taraķķubda iken

   Gerçi kim çekdi tefekkür ile ĥayli vāhime

   1Temiz yıldızlı oğlunun görünmesini beklerken,

   2düşünmekten oldukça kaygı çekmişti.

   Temiz yıldızlı oğlun doğmasını bekleyen baba, uzun düşünceden doğan kaygıyı yaşar. Bu beyit doğum sevincini kolay ve kendiliğinden bir olay gibi sunmaz; ‘terakkub’ ile süren bekleyiş ve ‘vâhime’, müjdenin öncesindeki belirsizliği korur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Lûŧf-ile Bārį TeǾālā aña iĥsān eyledi

   Lûŧf olunca böyle ola Ǿālem içre ādeme

   1Yüce Yaratıcı lütfuyla ona bağışta bulundu;

   2dünyada insana lütuf olunca böylesi olsun.

   Yüce Yaratıcı'nın lütufla verdiği ihsan, beklenen çocuğu doğrudan ilahî bağış olarak tanımlar. ‘Lütuf olunca böylesi olsun’ cümlesi, tekil aile sevincini daha genel bir hayranlık yargısına genişletir ve çocuğun gelişini örnek iyilik sayar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Geldi hengām-ı seĥer hātif didi tārįħini

   Müjde Şāhį geldi Şemseddįn Muĥammed Ǿāleme

   1Seher vakti görünmez bir ses gelip tarihini söyledi:

   2müjde Şâhî, Şemseddîn Muhammed dünyaya geldi.

   Seher vaktinde duyulan görünmez ses, tarih cümlesini günün başlangıcına ve müjde atmosferine yerleştirir. Son dize baba Şâhî'ye seslenip çocuğun adını Şemseddîn Muhammed diye açıklar; bekleyiş, adlandırılmış doğum haberiyle son bulur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle