Hande ettikçe ruhun ey gül-i ranâ gülerim
Sevgilinin gül renkli yüzü güldükçe şair de aynaya dönüşüp güler. Gözyaşı, zâhidin kavgası, şarap ve şiir sanatının zahmeti karşısında sürdürülen bu gülüş; rindane bir direnç ve güzelliğe katılma biçimidir.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
ey gülerim
Seyr-i hüsnünle çü âyîne-i sîmâ gülerim
Yâd-ı la’linle edip girye-i mesti sâkî
Bezm-i lutfunda çü peymâne-i sahbâ gülerim
Şeb-nem-i eşki döküp ceybimi çâk etsem de
Subh-veş zâhir-i hâlimde ser-â-pâ gülerim
Âlem-i bâğ-ı revân görmeyerek
Rind ile her ne zamân eylese kavga gülerim
Kadd-i gül-reng-i sahbâsını ederek der-âgûş
Gül-nihâlini edip seyr-i temâşâ gülerim
Cerh-i nefs etmek için vaz-ı ucbe âlî
Rî u eşk ile hurûş etse çü deryâ gülerim
-ı tîg gibi behcet-i aşka
Süst vermekte olunca taab-efzâ gülerim
1Ey güzel gül, yanağın güldükçe ben de gülerim.
2Güzelliğini seyredip yüz aynası gibi gülerim.
3Ey saki, dudağını anıp sarhoşça gözyaşı dökerek
4Lütuf meclisinde şarap kadehi gibi gülerim.
5Çiy gibi gözyaşı döküp yakamı yırtsam da
6Sabah gibi dış görünüşümle baştan ayağa gülerim.
7Kuru zâhid, akan dünya bahçesini görmeyip
8Rindle ne zaman kavga etse gülerim.
9Gül renkli şarabın boyunu kucaklayıp
10Gül fidanını seyrederek gülerim.
11Nefsi yaralamak için kendini beğenmişlik tavrı yükselse
12Yüz ve gözyaşıyla deniz gibi coşsa da gülerim.
13Aşkın sevincine kılıç gibi yeni gelin olan söz
14Gevşeyip zahmeti artırdığında gülerim.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
“Gülerim” redifi, her beyitte farklı bir gerilimi çözer: ağlayış ile neşe, kuru zâhid ile rind, nefis mücadelesi ile coşku. Şairin gülüşü yüzeysel değildir; yırtık yakaya ve artan zahmete rağmen güzelliği seyretmenin bilinçli cevabıdır.