Hatt-ı siyeh mi târ mı şimâm-ı cefâ mıdır

Şair sevgilinin yüzündeki her unsuru cevabı belirsiz bir soruya çevirir. Ayva tüyü, çene çukuru, dudak, kaş ve ben; huzur ile eziyet, hayat ile ölüm ve güzellik ile felaket arasında çift anlamlı görünür.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Hatt-ı siyeh mi târ mı şimâm-ı cefâ mıdır

   Çâh-ı zekan mı matla-ı subh-ı safâ mıdır

   Bîgânedir muâmelesi dostân ile

   Bilmem nigâh-ı gamzesi yâd-âşinâ mıdır

   Meyden mi gül gül oldu semen-zâr-ı Ârifin

   Ey gonca söyle sürhî-i şerm-i hayâ mıdır

   Eşkin isâle hâtırını etmede şikest

   Ehl-i kemâle çarh-ı felek âsiyâ mıdır

   Kesti seninle dîde-i ter âşinâlığı

   Ey hûn-ı dil sebep bu ki bir mâcerâ mıdır

   Ömr-i hezâr sâle bedel her tebessümün

   Lal-i lebin mi mevc-i âb-ı bekâ mıdır

   Ebrûların mı sâye-i tîğ-i kazâ mıdır

   Hâl-i siyeh mi fitne-i rûz-ı cezâ mıdır

   Gül mevsiminde âşıkı mânend-i andelîb

   Kan ağladan o gonca-i gül-gûn kabâ mıdır

   Hikmet serinde ol şeh-i mülk-i felâketin

   Zülf-i siyeh mi zıll-ı hümâ-yı belâ mıdır

   1Bu siyah ayva tüyü mü, karanlık bir tel mi, yoksa cefanın kokusu mu?

   2Çene çukuru mu, yoksa huzurlu sabahın doğduğu yer mi?

   3Dostlarına karşı davranışı yabancıcadır;

   4gamzeli bakışı yabancıyla tanışık mıdır, bilmem.

   5Ârif’in yasemin bahçesi şaraptan mı gül gül kızardı?

   6Ey gonca, söyle: bu kızıllık utanç ve hayâ kızıllığı mıdır?

   7Gözyaşının akışı gönlü kırmaktadır;

   8feleğin çarkı olgun kişiler için bir değirmen midir?

   9Yaşlı gözüm seninle olan tanışıklığını kesti.

   10Ey gönül kanı, bunun sebebi aramızdaki bir olay mıdır?

   11Her tebessümün bin yıllık ömre bedeldir;

   12bu, dudağının lal taşı mı yoksa ölümsüzlük suyunun dalgası mıdır?

   13Kaşların mı, yoksa kader kılıcının gölgesi mi?

   14Siyah benin mi, yoksa hesap gününün fitnesi mi?

   15Gül mevsiminde âşığı bülbül gibi

   16kan ağlatan, gül renkli elbiseli o gonca mıdır?

   17Ey Hikmet, felaket ülkesinin o hükümdarının başındaki

   18siyah saç mı, yoksa bela hümasının gölgesi midir?

   Arka arkaya gelen “mıdır” soruları gerçek bir cevap aramaz; sevgilinin güzelliğinin kesin bir hükme sığmadığını gösterir. Şarap, utanç, kan ve gülün kızıllıkları birleşirken son beyitte saç, mutluluk kuşunun değil “bela hüması”nın gölgesi olur.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle