DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Ebû İshâk-zâde Mehmed Es'ad Efendi/Her dem ruh-ı dildâre dilâ germ nigâhız
manzume · 17.–18. yüzyıl

Her dem ruh-ı dildâre dilâ germ nigâhız

Şair sevgilinin yüzünü ilahî sanat aynası sayar; Yusuf’un kuyusu, Mecnun’un sevdası ve siyah saç zinciriyle aşkın tutsaklığını anlatır. Bütün hararetin sevgilinin güneş yüzünden geldiğini söyler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Her dem ruh-ı dildâre dilâ germ nigâhız

    Bir nazra kün-i âyine-i sun’-ı İlâhız

    Mâil değiliz vasl-ı -yı zamâne

    Yûsuf gibi üftâde-i -i çâhız

    Olsak nola sevdâ-yı şeb-i gamla çü Mecnun

    Dilbeste-i zencîr-i ser-i zülf-i siyâhız

    -i hicrânı gam olsa nola pürtâb

    Her lâhzede sûziş-figen-i âteş-i âhız

    Germiyyetimiz mihr-i ruh-ı yâr iledir hep

    Es’ad hele -i tâb ü teb-i mâhız

    1Ey gönül, her an sevgilinin yanağına hararetle bakıyoruz;

    2İlahî sanat aynasına bir bakış yöneltenleriz.

    3Zamanın Züleyha’sına kavuşmaya istekli değiliz;

    4Yusuf gibi kuyu köşesine düşmüşüz.

    5Mecnun gibi gam gecesinin sevdasına düşsek ne çıkar?

    6Siyah saçın ucundaki zincire gönülden bağlıyız.

    7Ayrılık hamamının kederi çok hararetli olsa ne çıkar?

    8Her an ah ateşini oraya saçıyoruz.

    9Bütün sıcaklığımız sevgilinin güneş yüzündendir;

    10ey Esad, ayın ışığına ve hararetine ihtiyaç duymayız.

    Sıcaklık söz alanı şiiri baştan sona kuşatır: sıcak bakış, ayrılık hamamı, ah ateşi ve yüz güneşi aynı ısı ekseninde birleşir. Ayın ışığına ihtiyaç duyulmaması, sevgilinin kozmik ölçüyü aşan üstünlüğünü kesinleştirir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Esad (Şeyhülislâm, Ebû İshakzâde) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirKimin bezmindesin dil-sîr-i hân-ı vuslatın kimdirEbû İshâk-zâde Mehmed Es'ad Efendi · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

peygûle

köşe, kuytu yer

Germâbe

hamam

müstağnî

ihtiyaç duymayan

ruh-ı dildâr

Sevgilinin yanağı ve yüzü.

Zelîhâ

Yusuf kıssasındaki Züleyha.

âteş-i âh

İç çekişin ateşi.