Hıyrelendi çeşm-i hurşîd âh u tâbından senin

Gazel sevgilinin ışığı karşısında güneşi şaşı, ayı lekeli ve nergisi kamaşmış gösterir; kaş kılıcı yeni ayı büker, siyah göz sabır ülkesini yıkar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Hıyrelendi çeşm-i hurşîd âh u tâbından senin

   Lekkelendi meh furûğ-ı âfitâbından senin

   Tâb-ı rûyın seyr edüb çeşmi kamaştı nergisin

   Lâle yandı dâğ-ı şevki la'l-i nâbından senin

   Yâ gibi tâk oldu tâk-ı tâkatı mâh-ı nevîn

   Cünbiş-i şemşîr-i ebrû-yı itâbından senin

   Oldu vîrân ser-te-ser ma'mûre-i sabr u şikîb

   Gerdiş-i çeşmi siyeh mest-i harâbından senin

   Pek de pürhûn tutma Es'ad ateşin ma'lûmdur

   Âh-ı serd-i hasreti çeşm-i pür-âbından senin

   1Güneşin gözü, senin ahının hararetiyle şaşılaştı;

   2ay, senin güneş ışığın yüzünden lekelendi.

   3Nergisin gözü yüzünün parlaklığını görünce kamaştı;

   4lale, saf yakut dudağının şevk yarasıyla yandı.

   5Yeni ay, yay gibi eğildi; dayanma kemeri büküldü,

   6senin öfkeli kaş kılıcının hareketinden.

   7Sabır ve tahammülün bayındır ülkesi baştan başa yıkıldı,

   8senin sarhoş ve yıkıcı siyah gözünün dönüşünden.

   9Ey Esad, [gözünü] pek de kanlı tutma; ateşi bellidir,

   10senin yaş dolu gözünden çıkan soğuk hasret ahının.

   Kozmik ve bitkisel güzellik ölçüleri sevgiliyle yarışamaz: güneşin gözü bozulur, ay lekelenir, nergis kamaşır ve lale yanar. Kaş hem yay hem kılıç çağrışımıyla yeni ayı ve âşığın dayanma gücünü büker. Ardından gözün tek dönüşü sabır ülkesini harabeye çevirir. Son beyitte soğuk ah ile ateşli gönül yan yana gelir; Esad sevgiliyi kan dökmede ölçülü olmaya çağırır.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle