DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Sahhâflar Şeyhi-zâde Mehmed Es'ad Efendi/Hüsn-i ân-ı dilbere vardır güzel idrâkimiz
gazel · 18.–19. yüzyıl

Hüsn-i ân-ı dilbere vardır güzel idrâkimiz

Gazel, sözsüz anlamı kavrayan gönül ile sevgilinin örtüsünü açmaya çalışır; ateşli yanağın âşıkları yakışını, ayrılık orucunda beliren kavuşma ipliğini ve çevik kalemin hareketini anlatır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Hüsn-i ân-ı dilbere vardır güzel idrâkimiz

    fehm eyler dil-i idrâkimiz

    Kılma ey mehlikâ ruhsârını

    oldu çeşm-i pâkimiz

    Âteşin ruhsârı âlemsûz iken şâyestedir

    Oldu sertâpâ kebâb ecsâm-ı âteşnâkimiz

    Rişte-i vaslı göründü iken

    Hayretinden tutmadı ammâ yed-i imsâkimiz

    Merkez-i yek noktada sad güne cevlân arz eder

    Es’adâ seyr et

    1Sevgilinin o özel güzelliğini iyi kavrarız;

    2anlayışlı gönlümüz sözsüz anlamı bile çözer.

    3Ey ay yüzlü, yanağını örtünün ardında gizleme;

    4temiz gözümüz güzellik aynasının cilası oldu.

    5Ateşli yanağı dünyayı yakarken elbette uygundur:

    6ateşli bedenlerimiz baştan ayağa kebap oldu.

    7Ayrılık orucundayken kavuşma ipliği göründü;

    8ama şaşkınlıktan oruç tutan elimiz onu tutamadı.

    9Tek bir noktanın çevresinde yüz türlü dolaşma gösterir;

    10ey Esad, çevik kalemimizin kır atını seyret.

    İlk beyit şiirin kendi anlama gücünü över: lafız yokken bile mana sezilebilir. Temiz göz, sevgilinin yüzünü parlatan ayna cilasıdır. Ateş imgesi bedeni kebaba çevirirken ayrılık oruç, vuslat ise orucu bozacak iplik gibi görünür. Son beyitte kalem kır ata dönüşür ve tek merkez çevresinde sayısız hareket sergiler.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Esad (Vak’anüvis, Sahaflar Şeyhizâde) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirMüsellesten usandım lücce-i sahbâya daldım benSahhâflar Şeyhi-zâde Mehmed Es'ad Efendi · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

Ma’nî-i bîlafzı

sözsüz anlamı

Saykal-ı âyîne-i hüsn

güzellik aynasının cilası

rûzedâr-ı hecr

ayrılık orucunu tutan

kümeyt-i hâme-i çâlâkimiz

çevik kalemimizin kır atı

pinhân-ı nikâb

Yüz örtüsünün arkasında gizlenmiş.

ecsâm-ı âteşnâk

Ateşle yanıp kavrulmuş bedenler.