Hüsran
Haykıracağını söyleyip haykıramayan bir sesin manzumesi; şair kendi cenazesini şiirine gömdüğünü yazar ve son dizede kitabının adını bile sessiz sayarak yenilgiye katar.
- 1
Ben böyle bakıp durmayacaktım, dili bağlı,
İslam'ı uyandırmak için haykıracaktım.
Günümüz Türkçesi +
1Ben böyle dili bağlı bakıp durmayacaktım;
2İslâm'ı uyandırmak için haykıracaktım.
- 2
Gür hisli, gür imanlı beyinler coşar ancak,
Ben zaten uzun boylu düşünmekten uzaktım!
Günümüz Türkçesi +
1Ancak gür hisli, gür imanlı beyinler coşar;
2ben zaten uzun uzun düşünmekten uzaktım!
Beyit yorumu +
Kendine biçilen kusur duygu eksikliği değil düşünce eksikliğidir; his tarafı zaten gürdür. Suçu akla yazması, sonraki dizelerdeki sessizliği bir yetersizlik olarak açıklamaya hazırlar.
- 3
Haykır! 'Kime, lakin? Hani sahibleri yurdun?
Ellerdi yatanlar, sağa baktım, sola baktım;
Günümüz Türkçesi +
1"Haykır!" Ama kime? Hani yurdun sahipleri?
2Yatanlar yabancıydı; sağa baktım, sola baktım.
Beyit yorumu +
Emir kendine verilir, sonra muhatap aranır ve bulunmaz. Haykırmanın engeli cesaret değil dinleyicinin yokluğu olunca sessizlik bir tercih olmaktan çıkar.
- 4
Feryatımı artık boğarak, naş'ımı tuttum,
Bin parça edip şi'rime gömdüm de bıraktım.
Günümüz Türkçesi +
1Feryadımı boğarak cenazemi kendim tuttum;
2bin parça edip şiirime gömdüm de bıraktım.
Beyit yorumu +
Şair kendi cenazesini taşır ve mezar olarak şiiri seçer. Metnin bir gömü yeri sayılması, okunan şeyin bir başarı değil bir kalıntı olduğunu ilan eder.
- 5
Seller gibi vadiyi eninim saracakken,
Hiç çağlamadan, gizli inen yaş gibi aktım.
Günümüz Türkçesi +
1İnleyişim seller gibi vadiyi saracakken,
2hiç çağlamadan, gizlice inen gözyaşı gibi aktım.
Beyit yorumu +
İki su ölçüsü karşılaştırılır: sel ile tek damla. Ses çıkarmadan akmak kaybı görünmez kıldığı için asıl yenilgi, duyulmamış olmakta toplanır.
- 6
Yoktur elemimden şu sağır kubbede bir iz;
İnler 'Safahat'ımdaki Hüsran bile sessiz!
Günümüz Türkçesi +
1Şu sağır kubbede acımdan bir iz yok;
2Safahat'ımdaki Hüsran bile sessiz inliyor!
Beyit yorumu +
Son beyit şiirin adını kendi içinde anar ve onu da sessiz sayar. Kitapla şiirin aynı dizede geçmesi, yazmanın bile iz bırakmadığı iddiasını metnin kendi üstüne çevirir.
Metnin kaynağı
Metin Vikikaynak'ın 140478 numaralı revizyonundan alındı. Kaynakta tırnak ve kesme işaretleri sadeleşmiş biçimde geçer; bu yazım korundu. Manzume 6 beyittir ve burada eksiksiz verilmiştir.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Beyit yorumu +
Manzume gerçekleşmemiş bir niyetle açılır; kullanılan kip baştan sona geçmiş zamanın geleceğidir. Yapılacak iş söylendiği anda, yapılmadığı da aynı cümlede söylenmiş olur.