DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Nazîr İbrahim/İsminüñ Dört Harfi Var Anuñ Üçidür Rû-yı Yâr (Muammâ 2 · Yahyâ)
Kaynaklı metin
Muammâ/Lugaz · 18. yüzyıl

İsminüñ Dört Harfi Var Anuñ Üçidür Rû-yı Yâr (Muammâ 2 · Yahyâ)

Dört harfli bir adın üç harfiyle sevgilinin yüzü arasında bağ kurulur; kalan harf de sevgilinin yüzüne eklenerek Yahyâ cevabı aranır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    İsminüñ dört ĥarfi var anuñ üçidür

    Birisi rū-yı olursa anuñ vechi var

    1Adının dört harfi vardır; bunların üçü sevgilinin yüzüdür;

    2birisi de sevgilinin yüzü olursa bunun bir açıklaması vardır.

    Beyit saymaya dayalı bir bilmece kurar: önce adın dört harfi ayrılır, ardından üç harf ‘rû-yı yâr’la ilişkilendirilir. İkinci dize kalan tek harfi yine sevgilinin yüzüne döndürür. Basılı ‘Yahyâ’ başlığı çözümü verir; beyit, cevabı açık bir etimolojiye çevirmek yerine yüz ve harf tekrarlarıyla saklar.

❦
Kavram sözlüğü (4) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

DEU-AVESIS.e8807444-8be2-473b-8401-17fe7c7cc29b:muamma2-pdf976; Muammâ ve Lugazlar no.2, basılı cevap başlığı Yahyâ, basılı 931/gerçek PDF 976; iki dizelik bağımsız tam kayıt, komşu numara birleştirilmedi. CC BY profile-adjacent, PDF içine gömülü değil.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirKadem-i Pâk-i Resûlu’llâhı
Ķadem-i pāk-i Resūlu’llāhı
Nazîr İbrahim · Kıta

Kavram sözlüğü

4 kavram bulundu.

ĥarf

Yazının bölünmez en küçük ögesi. Bilmece türünde sözcüğün taşınabilir parçası sayılır; sayılıp ayrılarak gizli ada ulaşılır.

rū-yı yār

Sevgilinin yüzü. Divan şiirinde yüz, güzelliğin tamamını toplayan ve karşısında durulamayan asıl görüntüdür.

ĥabįb

Sevilen kimse, can dost (Ar.); yār ile eş anlamlı kullanılır. Beyit ikisini art arda getirip aynı yüzü iki ayrı adla anar.

vech

Yüz. Aynı sözcük “sebep, gerekçe, yön” anlamlarını da taşır; ikinci dize bu ikiliği kullanarak hem görüntüyü hem bilmecenin açıklamasını tek sözle söyler.