DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Cevrî İbrâhim Çelebi/İtâb-ı gamze âfet hışm-ı çeşm-i bî amân âfet
gazel · 17. yüzyıl

İtâb-ı gamze âfet hışm-ı çeşm-i bî amân âfet

Göz, gamze, ok ve yayın birleşerek akıl, din, gönül ve dünyayı baştan sona afete çevirmesi.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    âfet hışm-ı çeşm-i bî amân âfet

    Cihâna hüsn ile saldı o şûh-i dilistân âfet

    O sayyâd-ı kemîngâh-ı belâdır gamze-i mesti

    Ki olmuş dest ü bâzûsunda tîr âfet kemân âfet

    nigeh yek dil olursa çeşm ü gamzeyle

    Olur uşşâka akl u dîn ü dil cân ü cihân âfet

    İder her geh şîve pür fitne

    Salar iklîm-i ârâma her zamân âfet

    Nice âsûde olsun Cevrî-i âvâre âlemde

    Mahabbet âfet ü dil âfet ü âfet

    1Gamzenin azarı afet, gözün acımasız öfkesi afettir.

    2O gönül alan güzel, güzelliğiyle dünyaya afet saldı.

    3Sarhoş gamzesi bela pususunda bekleyen bir avcıdır.

    4Onun kolunda ok afet, yay afettir.

    5Allah korusun, bakış göz ve gamzeyle gönül birliği ederse

    6Âşıklar için akıl, din, gönül, can ve dünya afet olur.

    7İşve, sabrın güvenli sığınağını her defasında fitneyle doldurur.

    8Girişme, huzur ülkesine her zaman afet salar.

    9Avare Cevrî bu dünyada nasıl huzur bulsun?

    10Aşk afet, gönül afet, güzellerin güzelliği afettir.

    Gazel “afet” redifiyle sevgilinin bakışından âşığın bütün varlığına yayılan bir yıkım zinciri kurar. Gamze pusudaki avcı, ok ve yay ise onun silahlarıdır. Gözle gamze birleştiğinde akıl ve dinden can ile dünyaya kadar her şey afete dönüşür; Cevrî’nin huzursuzluğu bu kuşatmanın sonucudur.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Cevrî İbrâhîm Çelebi adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirMest-i mey-i hoşgüvâr-ı aşkızCevrî İbrâhim Çelebi · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

İtâb-ı gamze

gamzenin azarı ve sert çıkışı

kemîngâh-ı belâ

bela pususudur

Maâzallah

Allah korusun

dârülâmân-ı sabrı

sabrın güvenli sığınağını

girişme

süzgün ve cilveli bakış

hüsn-i bütân

put kadar güzel sevgililerin güzelliği