İtâb-ı gamze âfet hışm-ı çeşm-i bî amân âfet
Göz, gamze, ok ve yayın birleşerek akıl, din, gönül ve dünyayı baştan sona afete çevirmesi.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
âfet hışm-ı çeşm-i bî amân âfet
Cihâna hüsn ile saldı o şûh-i dilistân âfet
O sayyâd-ı kemîngâh-ı belâdır gamze-i mesti
Ki olmuş dest ü bâzûsunda tîr âfet kemân âfet
nigeh yek dil olursa çeşm ü gamzeyle
Olur uşşâka akl u dîn ü dil cân ü cihân âfet
İder her geh şîve pür fitne
Salar iklîm-i ârâma her zamân âfet
Nice âsûde olsun Cevrî-i âvâre âlemde
Mahabbet âfet ü dil âfet ü âfet
1Gamzenin azarı afet, gözün acımasız öfkesi afettir.
2O gönül alan güzel, güzelliğiyle dünyaya afet saldı.
3Sarhoş gamzesi bela pususunda bekleyen bir avcıdır.
4Onun kolunda ok afet, yay afettir.
5Allah korusun, bakış göz ve gamzeyle gönül birliği ederse
6Âşıklar için akıl, din, gönül, can ve dünya afet olur.
7İşve, sabrın güvenli sığınağını her defasında fitneyle doldurur.
8Girişme, huzur ülkesine her zaman afet salar.
9Avare Cevrî bu dünyada nasıl huzur bulsun?
10Aşk afet, gönül afet, güzellerin güzelliği afettir.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Cevrî İbrâhîm Çelebi adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Gazel “afet” redifiyle sevgilinin bakışından âşığın bütün varlığına yayılan bir yıkım zinciri kurar. Gamze pusudaki avcı, ok ve yay ise onun silahlarıdır. Gözle gamze birleştiğinde akıl ve dinden can ile dünyaya kadar her şey afete dönüşür; Cevrî’nin huzursuzluğu bu kuşatmanın sonucudur.