Kadeh-peymâ-yı zevk oldukça câm-ı erguvânîden
Şiir şarabı, sevgilinin saçını, çölde dönüşen Mecnun’u, gül meclisini ve irfan ehlinin sözlerini aynı zevk yolunda buluşturur. Kapanışta müridin yol tozu, Hak yolcusunun gözü için ünüyle bilinen İsfahan sürmesinden daha yararlı sayılır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
-yı zevk oldukça câm-ı erguvânîden
Çü bülbül dem urur pîrân bahâr-ı nev-civânîden
olur mı vâye-bahş-ı feyz-i rûhânî
Hemân tahsîn-i sanattır eser-i tavr-ı mânîden
Teemmül eyleyip mâr-ı habîs iç vaz-ı ulûsın
Hazer-i bed-sîreti sanma bî-câdır edânîden
Medâr-ı sanâat-ı ehl-i hüner âmâl-i lettir
Olur mı nâme-peydâ bî-kemân dest-i kemânîden
mesnedinde hulle-pûş-ı istirahattır
Çeken dest-i ümîdi dâmen-i fikr-i emânîden
olan pîrâye-bahş-ı mesned-i irfân
Be ümmîdini eyler mi çâh-ı mülk-i fânîden
Gubâr-ı râh-ı mürîd çeşm-i şevk-i sâlik-i hakka
Olur Hikmet azîmü’n-nef kulûb-ı Isfahânîden
1Erguvan renkli kadehten zevk ölçtükçe
2Yaşlılar bile gençlik baharında bülbül gibi söz söyler.
3Taklit eli ruhani feyizden pay verebilir mi?
4Bu, yalnızca sanat tavrının eserini övmektir.
5Kötü yılanın içindeki sinsi davranışı düşünüp
6Alçak yaradılışlıdan sakınmayı yersiz sanma.
7Hüner sahibinin sanatını ayakta tutan, yüce emellerdir.
8Yay olmadan yay ustasının elinden bir nâme çıkar mı?
9Kanaat makamında huzur giysisini giyen,
10Ümit elini kuruntu eteğinden çekendir.
11Olayları gören kişi irfan makamını süslerken
12Ümidini fani ülkenin kuyusuna bırakır mı?
13Müridin yolunun tozu, Hak yolcusunun şevk dolu gözüne,
14ey Hikmet, İsfahan sürmesinden çok daha yararlı olur.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Beyitler meclis zevkinden manevî arayışa doğru ilerler. Son iki dizede müridin yol tozu, Hak yolcusunun şevkli gözüne çekilen manevî bir sürme gibi düşünülür; İsfahan sürmesiyle kurulan karşılaştırma yol tozunun irşat değerini somutlaştırır ve mahlas bu hükme bağlanır.