DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/Kadeh-peymâ-yı zevk oldukça câm-ı erguvânîden
gazel · 19. yüzyıl

Kadeh-peymâ-yı zevk oldukça câm-ı erguvânîden

Şiir şarabı, sevgilinin saçını, çölde dönüşen Mecnun’u, gül meclisini ve irfan ehlinin sözlerini aynı zevk yolunda buluşturur. Kapanışta müridin yol tozu, Hak yolcusunun gözü için ünüyle bilinen İsfahan sürmesinden daha yararlı sayılır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    -yı zevk oldukça câm-ı erguvânîden

    Çü bülbül dem urur pîrân bahâr-ı nev-civânîden

    olur mı vâye-bahş-ı feyz-i rûhânî

    Hemân tahsîn-i sanattır eser-i tavr-ı mânîden

    Teemmül eyleyip mâr-ı habîs iç vaz-ı ulûsın

    Hazer-i bed-sîreti sanma bî-câdır edânîden

    Medâr-ı sanâat-ı ehl-i hüner âmâl-i lettir

    Olur mı nâme-peydâ bî-kemân dest-i kemânîden

    mesnedinde hulle-pûş-ı istirahattır

    Çeken dest-i ümîdi dâmen-i fikr-i emânîden

    olan pîrâye-bahş-ı mesned-i irfân

    Be ümmîdini eyler mi çâh-ı mülk-i fânîden

    Gubâr-ı râh-ı mürîd çeşm-i şevk-i sâlik-i hakka

    Olur Hikmet azîmü’n-nef kulûb-ı Isfahânîden

    1Erguvan renkli kadehten zevk ölçtükçe

    2Yaşlılar bile gençlik baharında bülbül gibi söz söyler.

    3Taklit eli ruhani feyizden pay verebilir mi?

    4Bu, yalnızca sanat tavrının eserini övmektir.

    5Kötü yılanın içindeki sinsi davranışı düşünüp

    6Alçak yaradılışlıdan sakınmayı yersiz sanma.

    7Hüner sahibinin sanatını ayakta tutan, yüce emellerdir.

    8Yay olmadan yay ustasının elinden bir nâme çıkar mı?

    9Kanaat makamında huzur giysisini giyen,

    10Ümit elini kuruntu eteğinden çekendir.

    11Olayları gören kişi irfan makamını süslerken

    12Ümidini fani ülkenin kuyusuna bırakır mı?

    13Müridin yolunun tozu, Hak yolcusunun şevk dolu gözüne,

    14ey Hikmet, İsfahan sürmesinden çok daha yararlı olur.

    Beyitler meclis zevkinden manevî arayışa doğru ilerler. Son iki dizede müridin yol tozu, Hak yolcusunun şevkli gözüne çekilen manevî bir sürme gibi düşünülür; İsfahan sürmesiyle kurulan karşılaştırma yol tozunun irşat değerini somutlaştırır ve mahlas bu hükme bağlanır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirKef-i cemâle kim ebrûsını kemân etmişŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

Kadeh-peymâ

kadehle zevk ölçen, içen

Kef-i taklîd

taklit eli

Kanâat

eldekiyle yetinme

Havâdis-bîn

olayları gören, ibret alan

Kadeh peymâ zevk

Erguvan renkli kadehten zevk ölçtükçe

peymâ zevk oldukça

Erguvan renkli kadehten zevk ölçtükçe