Kadr-i kemâl-i âdemi insân olan bilür

Gazel, insan olgunluğunu, ayrılığın zevkini, hakiki aşk ateşini ve birlik sırrını yalnız yaşayarak bilenlerin kavrayabileceğini savunur; edebi öne çıkarır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Kadr-i kemâl-i âdemi insân olan bilür

   Şân ü şükûh-ı ehl-i dili cân olan bilür

   Sırr-ı cemîl-i Men aref'i sorma zâhide

   Esrâr-ı Hak'kı mazhar-ı irfân olan bilür

   Bilmez rehîn-i vuslat olan zevk-i firkati

   Hecr-i elîm-i yâr ile nâlân olan bilür

   Sûziş-fezâ-yı âteş-i aşk-ı hakîkati

   Râh-ı Hudâ'da şevk ile pûyân olan bilür

   Her kes bilür mi mertebe-i râz-ı vahdeti

   Zâtında ol maârife şâyân olan bilür

   Lâl ol zebân-ı kilki Edîbâ edeb gözet

   Çünkim bu sırrı ebkem ü hayrân olan bilür

   1İnsanın olgunluk değerini ancak gerçek insan bilir.

   2Gönül ehlinin şanını ve görkemini can sahibi bilir.

   3“Kendini bilen” sırrının güzelliğini zahide sorma;

   4Tanrı sırlarını irfanın göründüğü kişi bilir.

   5Kavuşmaya rehin olan ayrılığın zevkini bilmez;

   6onu sevgilinin acı ayrılığıyla inleyen bilir.

   7Hakiki aşk ateşinin yakıcılığını artıran hali

   8Tanrı yolunda coşkuyla koşan bilir.

   9Birlik sırrının mertebesini herkes bilir mi?

   10O bilgiyi özünde taşımaya layık olan bilir.

   11Ey Edip, kalem dilin lal olsun, edebi gözet;

   12çünkü bu sırrı dilsiz ve hayran kalan bilir.

   Her beyit “bilen” ile bilmeyeni ayırır; bilgi burada dışarıdan öğrenilen bir tanım değil, irfan ve ayrılık deneyimidir. “Men aref” göndermesi kendini bilme sözünü çağırır. Son beyitte kalemin susması istenir: sırra yaklaşmanın işareti açıklama çoğaltmak değil, edep ve hayrettir.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle