Kendine Doğru

Bir bozkızın öğütleri biçimindeki şiir, atadan gelen kımızı arpa suyuna, ana dilini başka dillere tercih eder. Övünme ve komşunun malını alma reddedilir; Türkçenin her kavramı karşılayabileceği söylenir. Düşüncenin duyguya, görmenin sezgiye dayanması ve kişinin kendi fikrinin sesini dinlemesi istenir. ‘Gönül Türkün sesindedir bunca dilek’ dizesinin kapalı dizimi tek bir tamlama çözümüne indirilmez. Son bölüm yaratma ve gösterme buyruğunu öne çıkarır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   "Atanın içkisi köpüklü kımız,

   Arpa suyu içme", dedi bir bozkız,

   Övünmek işi erkeğe alma,

   Komşunun bağından hurmayı alma,

   Başka dile uymaz ananın sesi,

   Her sözün arasak vardır Türkçesi.

   Duygudan düşünme, görme sezmeden,

   Kendi duyğun olsun usuna beden.

   Dinle, yav! fikrinin sesini bil ki,

   Gönül Türkün sesindedir bunca dilek.

   Demir sana tâbi, şimşek baş eğer

   İsteme, sen yarat; görme, sen göster!"

   1Atalarının içeceği köpüklü kımızdır,

   2‘Arpa suyu içme,’ dedi bir bozkır kızı,

   3Övünmeyi erkekliğin gereği sayma,

   4Komşunun bağından hurma çalma,

   5Ananın sesi başka dile uymaz,

   6Ararsak her sözün Türkçesi vardır.

   7Duygu olmadan düşünme, sezmeden görme,

   8Kendi duygun aklına beden olsun.

   9Dinle yavrum, kendi fikrinin sesini tanı ki,

   10Gönül Türkün sesindedir; bunca dilek — dizim kapalıdır.

   11Demir sana uyar, şimşek önünde eğilir;

   12İsteme, kendin yarat; bakma, kendin göster!

   Bozkızın konuşması içecekten dile, ahlaktan düşünme biçimine uzanan bir ‘kendine dönme’ programı kurar. ‘Fikrinin’ ikinci kişi iyeliğini koruyarak öğüdü doğrudan muhataba bağlar. ‘Gönül Türkün sesindedir bunca dilek’ dizesinin özne ve tamlama ilişkisi kapalı olduğundan gönül sessizce ‘Türkün gönlü’ne çevrilmez; son iki dize üretme buyruğunu büyütür.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle