Kimyâ-tıynet olup cevher-i eczâ-yı hulûs

Şiir, hulûsu kimya, cevher, şişe, Anka ve ayna imgeleriyle sınar. Nifak ile riya içtenliği kırılganlaştırsa da sahici hulûsun şarabı gönülleri neşelendirir; kapanışta gönül levhasının heves tozundan temizlenmesi istenir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Kimyâ-tıynet olup cevher-i eczâ-yı hulûs

   Kâbil-i sûret-i kizb oldu heyûlâ-yı hulûs

   Cünbiş-i bâd-ı sitemden olur işkeste habâb

   Ey perî şîşe-i dil olsa da mînâ-yı hulûs

   Ayn olup ismi müsemmâsına pervâz etti

   Kâh-ı Kâf-ı ademe tâir-i ankâ-yı hulûs

   Var mı bir dil ki ola âyînesi bî-reng-i nifâk

   Her zebân olsa dahi şîşe-i gûyâ-yı hulûs

   Kâle-i kem-ter-i zillet olur evvel dil kim

   Etmeye cebhesini pâ-zede-i tama-yı hulûs

   Mezc-i bâde etse de şîşe-i riyâ her ne kadar

   Yine pür-neşe eder dilleri sahbâ-yı hulûs

   Âb-ve saflaşır gird-i hevâdan Hikmet

   Levh-i dil olmasa âyîne-i sîmâ-yı hulûs

   1İçtenliğin parçalarının cevheri kimya yaradılışlı olsa da,

   2içtenliğin ilk maddesi yalan suretini almaya elverişli oldu.

   3Zulüm rüzgârının hareketiyle kabarcık kırılır;

   4ey peri, gönül şişesi içtenlik billuru olsa bile.

   5Adı, adlandırdığı şeyle özdeş olup uçuşa geçti;

   6içtenlik Anka’sı yokluk Kafdağı’nın samanına yöneldi.

   7Aynası nifak renginden arınmış bir gönül var mı,

   8her dil içtenliğin konuşan şişesi olsa bile?

   9Gönül önce zilletin değersiz kumaşı olur ki

   10alnını içtenlik hırsının ayağı altında çiğnetmesin.

   11Riya şişesi şarabı ne kadar karıştırsa da,

   12içtenlik şarabı yine gönülleri neşeyle doldurur.

   13Ey Hikmet, heves tozundan su gibi arınıp berraklaşır;

   14gönül levhası içtenliğin yüz aynası olmasa.

   Her beyit hulûs redifini başka bir maddî yüzeyle buluşturur: ilk madde biçim alır, kabarcık kırılır, şişe konuşur, ayna renk tutar. Bu yoğun nesne dili, içtenliğin hem taklide açık hem de riyanın karışımına direnebilen yönlerini birlikte gösterir.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle