DDizegâhDijital şiir arşivi
manzume · 19.–20. yüzyıl

Kitâb

Uzun gazel, kitabı koruyucu dua, ışık, rehber, tükenmez hazine, bahçe, sevgili, dürbün, cennet ve korunmuş levha olarak över; bilgiyle hayatı birleştirir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Sîne-i şevkimde bir hırz-ı mübînimdir kitâb

    Dîde-i endîşede nûr-i yakînimdir kitâb

    Kalbgâhım rehberim

    Destgîrim karînimdir kitâb

    Yâdigârıdır birer şems-i zekânın her biri

    Nûrdan bir âlem-i feyz âferînimdir kitâb

    Bir mutalsam kenz-i lâ yüfnâsıdır endîşemin

    Şebçerâğım gevherim dürr-i semînimdir kitâb

    Gülistânımdır gülü neşküftedir ma’nâları

    Bir meserretgâh-ı vicdân-ı hazînimdir kitâb

    Sünbülistandır hutûtı nevbenevdir sünbülü

    Bir teferrücgâh-ı tab’-ı şevkbînimdir kitâb

    Âşıkân ma’şûk-ı gûnâgûna rabt-ı kalb eder

    Ehl-i aşkım ben de ma’şûk-ı güzînimdir kitâb

    Dilber-i nevhatta bakmam var iken hatt-ı sütûr

    Yâr-ı cânımdır habîb-i nâzenînimdir kitâb

    Âlemin mâzîdeki ahvâl-i gûnâgûnunu

    Keşf için mu’ciznümâ bir dürbînimdir kitâb

    Hûr ile gılmâna benzer anda mazmûn ü meâl

    Hoş geçer ömrüm benim huld-i berînimdir kitâb

    Andadır esrâr-ı Kur’ân andadır feyz-i Kadîr

    Arş-ı dilde levh-i mahfûz-i yakînimdir kitâb

    Hikmet anda ma’rifet anda hakîkat andadır

    Hâsılı sermâye-i dünyâ vü dînimdir kitâb

    Hâlik’a hamd ü senâ olsun Emîrî rûz ü şeb

    hemnişînimdir kitâb

    1Kitap, coşku dolu göğsümdeki açık koruyucu duadır.

    2Düşünce gözümde kesinliğin ışığıdır kitap.

    3Kalbimin sığınağı, kurtuluş bereketimin kaynağı ve rehberimdir.

    4Elimden tutan, hikmet öğreten yoldaşımdır kitap.

    5Her biri bir zekâ güneşinin hatırasıdır.

    6Kitap, nurdan kurulmuş bereket saçan âlemimdir.

    7Düşüncemin tılsımlı ve tükenmez hazinesidir.

    8Gece lambam, mücevherim, değerli incimdir kitap.

    9Anlamları henüz açılmamış güller olan bahçemdir.

    10Hüzünlü vicdanımın sevinç yeridir kitap.

    11Yazı çizgileri çeşit çeşit sümbüllerden oluşan bir sümbül bahçesidir.

    12Coşkulu yaradılışımın gezinti yeridir kitap.

    13Âşıklar gönüllerini türlü sevgililere bağlar.

    14Ben aşk ehliyim; seçkin sevgilim kitaptır.

    15Satırların yazısı varken yeni ayva tüylü güzellere bakmam.

    16Can dostum ve nazlı sevgilimdir kitap.

    17Dünyanın geçmişteki türlü hâllerini

    18göstermek için mucizevi bir dürbündür kitap.

    19İçindeki mazmun ve anlamlar huriyle gılmana benzer.

    20Benim en yüce cennetimdir; ömrüm kitapla hoş geçer.

    21Kur’an’ın sırları ve kudret sahibinin bereketi ondadır.

    22Gönül arşımda kesinliğin korunmuş levhasıdır kitap.

    23Hikmet, bilgi ve hakikat ondadır.

    24Kısacası dünya ve din sermayemdir kitap.

    25Ey Emîrî, gece gündüz yaratıcıya hamdolsun.

    26Hayatımın göz nuru ve sohbet arkadaşımdır kitap.

    Her beyit kitabın başka bir işlevini açar: önce korur ve yol gösterir, sonra estetik haz ve aşk nesnesi olur, en sonunda geçmişi gösteren dürbün ve dinî hakikatin taşıyıcısına dönüşür. Yazı çizgilerinin sümbüle, anlamların açılmamış güle benzetilmesi kitabın maddî yüzeyiyle düşünsel içeriğini birlikte över.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Ali Emîrî adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Önceki şiirHalim Giray’ın gazelini tahmis
Bu gün gülzâra geldi bir melek sîmâ-yı istiğnâ
Ali Emîrî Efendi · tahmis

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

hırz-ı mübîn

açıkça koruyan dua ve muskamdır

kenz-i lâ yüfnâ

tükenmez hazinesidir

Kurratül’ayn-ı hayâtım

hayatımın göz nuru

nûr-i yakîn

Düşünce gözümde kesinliğin ışığıdır kitap

merci’-i feyz-i necâtım

Kalbimin sığınağı, kurtuluş bereketimin kaynağı ve rehberimdir

mürşid-i hikmet

Elimden tutan, hikmet öğreten yoldaşımdır kitap