Kur’an-ı Kerim
Beş dörtlük Kur'an'ı kitap, çoban, kandil, anne, bilgi ve gonca olarak kişileştirir; metni insanın içini tanıtan, topluluğu gözeten ve düşünerek inanmayı öğütleyen canlı rehber sayar.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Bu kitaptır: Her insana için, dışın öğreten;
Gökte, yerde, tende, canda bir sezdiren.
Bu çobandır; Kavalını koyunlara dinleten;
Sürüleri akarsular kıyısında gezdiren!
1Bu kitap her insana içini ve dışını öğretir;
2Gökte, yerde, bedende ve ruhta Yaradan’ı sezdirir.
3Bu kitap, kavalını koyunlara dinleten bir çobandır;
4Sürülerini akarsu kıyılarında gezdirir.
- 2
Bu kitaptır: Her kişiye benlik veren, yol açan;
İnsanlığın sergisine armağanlar astırtan.
Bu çerağdır: , saraylara nur saçan;
Bir köylünün işlerini tarihlere bastırtan!
1Bu kitap, insana kişilik kazandırır ve önünü açar;
2Onun insanlık sergisine armağanlar sunmasını sağlar.
3Bu kitap, obalara ve saraylara ışık saçan bir kandildir;
4Bir köylünün yaptıklarını bile tarihe geçirir.
Kitap kişiye benlik ve yol verir, insanlık sergisine armağan sunmasını sağlar. Kandil benzetmesi oba ile sarayı aynı ışıkta buluşturur; köylünün işini tarihe geçirmesi, değeri yalnız seçkinlere ait olmaktan çıkarır ve sıradan emeği görünür kılar.
- 3
Bu kitaptır: Yürekleri iyilikle besleyen.
«El bağına girme!...» diyen, dost yarasın bağlatan.
Bu anadır: Her öksüze «Yavrum !» diye seslenen;
Nice canlar kardeş eden, birbiriyçin ağlatan!...
1Bu kitap, yürekleri iyilikle besler;
2“Başkalarına tutsak olma!” der, dostun yarasını sardırır.
3Bu kitap, her öksüze “Yavrum!” diye seslenen bir annedir;
4Nice insanı kardeş eder, birbirleri için ağlatır.
Yürekleri iyilikle besleyen kitap, başkasının bağına girmemeyi ve dost yarasını sarmayı öğütler. Anne kişileştirmesi her öksüze ‘yavrum’ diye seslenir; kardeş olan canların birbirleri için ağlaması, inancı bağımsızlık ile dayanışma arasında kurar.
- 4
Bu kitaptır: Akıllara her bir şeyi sordurtan;
«Düşün, sonra inan» diyen, doğru yollar gösteren.
Bu bilgidir Ululuğun yapılarını kurdurtan;
Çıplak dağlar yeşilleten. viran köyler şenleten!..
1Bu kitap, akla her şeyi sorgulatır;
2“Düşün, sonra inan” der ve doğru yolları gösterir.
3Yüceliğin yapılarını kurduran bilgi budur;
4Çıplak dağları yeşertir, yıkık köyleri canlandırır.
Akla her şeyi sordurmak ve ‘düşün, sonra inan’ demek, şiirin Kur'an tasavvurunda sorgulamayı inancın karşıtı değil hazırlığı yapar. Yücelik yapılarını kuran bilgi, çıplak dağları yeşertip viran köyleri canlandırarak düşünceden toplumsal imara geçer.
- 5
Ey kardeşler, şu küçücük armağanım atmayın!
Bir koncadır, Muhammed’in gül bağından derildi.
Sakın, bunu yapma çiçek demetine katmayın;
Bu şey size açmak için verildi!...
1Kardeşler, bu küçük armağanımı bir yana atmayın!
2O, Muhammed’in gül bahçesinden derilmiş bir goncadır.
3Sakın onu yapay çiçeklerden oluşan bir demete katmayın;
4Bu armağan size kendi özünüzü açmak için verildi!
Şair küçük armağanını Muhammed'in gül bahçesinden derilmiş gonca sayar ve yapay çiçek demetine katılmamasını ister. Canlı gonca ile taklit süs arasındaki fark, bu metnin gösteriş için değil okurun özünü açmak için verildiği düşüncesini taşır.
Metnin kaynağı
Mehmet Emin Yurdakul'un Türk Sazı taramasında 67. sayfalardaki basılı başlık ve eksiksiz şiir gövdesi, 163763 numaralı exact proofread Page revizyonlarıyla sabitlendi. Page metnindeki açık harf/OCR yanlışları, Atlas Kitabevi Üçüncü Baskı (1979) olan ve SHA-1 ile kimliklenen Commons PDF görüntüsüne araştırma amacıyla bakılarak düzeltildi; bu modern taramanın reuseStatus değeri yalnızca araştırma amacıyla olup eser metninin workRights kamu malı kararından ayrıdır. Okumalar bağımsız tanık alanında satır satır belgelendi.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
İlim, keskin silâhıyle her şeye baş eğdirdi;Mehmet Emin Yurdakul · Şiir→
İlk dörtlük Kur'an'ı insana kendi içini ve dışını öğreten kitap, ardından sürüsünü su kıyısında gezdiren çoban olarak kurar. Gökte, yerde, bedende ve canda Yaradan'ı sezdirme, bilgiyi yalnız soyut düşünce değil bütün varlık alanına yayılan rehberlik sayar.