Ne Zaman

Bilim, hukuk, sanat ve medeniyetin başarılarını sayan şiir, zincirler ve savaşlar sürerken gerçek ilerlemenin ne zaman geleceğini sorgular.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   İlim, keskin silâhıyle her şeye baş eğdirdi;

   Hukuk, alnın incisini kibre karşı parlattı;

   Sanat, büyük dehasıyle sefil arzı giydirdi;

   Medeniyet, her bir ırka kollarını uzattı.

   1Sistemli bilgi, keskin silahıyla her şeyi boyun eğdirdi;

   2hukuk, insanlık onurunu kibre karşı parlattı;

   3sanat büyük dehasıyla yoksul dünyayı giydirdi;

   4medeniyet bütün insan topluluklarına kollarını uzattı.

   İlim, hukuk, sanat ve medeniyet ayrı kişiler gibi art arda başarı gösterir. Bilgi egemen olur, hukuk onuru parlatır, sanat çıplak dünyayı giydirir, medeniyet herkesi kucaklar. Bu parlak ilerleme tablosu sonraki soruların sınayacağı iyimser çağ anlatısını önce en güçlü hâliyle kurar.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Lâkin asrın o mübarek rüyaları bunlar mı?

   Hep zincirler kırıldı mı, hep yangınlar söndü mü?

   Fenalıklar, bütün bütün iyiliğe döndü mü?

   Ümitlerle beklenilen: Şu kan selli bahar mı?...

   1Fakat çağın o kutlu düşleri bunlar mı?

   2Bütün zincirler kırıldı, bütün yangınlar söndü mü?

   3Kötülükler bütünüyle iyiliğe dönüştü mü?

   4Umutla beklenen bahar, kan selleri taşıyan bu dönem mi?

   Dört soru ilk bendin ilerleme iddiasını toplumsal sonuçlarla sınar. Kırılmamış zincir ve sönmemiş yangın, bilgi ile medeniyetin baskı ve savaşı bitirmediğini gösterir. ‘Kan selli bahar’ yenilik ve yeniden doğuş imgesini şiddetle yan yana getirerek çağın kutsallığını tersyüz eder.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   — Biraz daha bekleyiniz!

   — Peki, peki, ne zaman?

   Tamah yine eski tamah, vicdan yine o vicdan;

   Asrın yine felsefesi birbirini yemektir!...

   1— Biraz daha bekleyin!

   2— Peki, peki; ne zamana kadar?

   3Açgözlülük yine eski açgözlülük, vicdan yine aynı vicdan;

   4çağın felsefesi hâlâ insanların birbirini yemesidir.

   Belirsiz erteleme buyruğuna şiirin başlığını oluşturan sabırsız soru cevap verir. Değiştiği söylenen çağda tamah ile vicdanın aynı kalması, teknik ilerlemenin ahlaki dönüşüm getirmediğini belirtir. ‘Birbirini yemek’ rekabet ve şiddeti uygarlığın gerçek felsefesi olarak teşhir eder.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   İşte çekiç örs üstünde: Gene hizmet ediyor;

   Kürsülerin nutukları: «Kuvvetindir hak!» diyor;

   Hâlâ Sezar tarihini okuyoruz demektir!...

   1İşte çekiç örsün üzerinde yine hizmet ediyor;

   2kürsülerdeki konuşmalar, ‘Hak, gücündür,’ diyor;

   3demek ki hâlâ Sezar'ın tarihini okuyoruz.

   Çekiç üretim için çalışmayı sürdürürken kürsüler hakkı kuvvete bağlayan eski iktidar dilini tekrarlar. Maddi araçların gelişmesi siyasal düşünceyi kendiliğinden değiştirmez; Sezar adı, modern görünen çağın güç egemenliği bakımından antik imparatorluk mantığını hâlâ aşamadığını anlatır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle