Lutf-ı Hakka Yok Nihâyet Şübhesiz Ey ‘Âşıkân

Fahrî, Hakk'ın sonsuz lütfunu içten zikir, korunma ve ortak şükür çevresinde anlatır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Lutf-ı Hakka yok nihâyet şübhesiz ey ‘âşıkân

   Zikr-i Mevlâ ider iseñ rûz-ı şeb ez-dil ü cân

   1Ey âşıklar, Hakk'ın lütfunun kuşkusuz sonu yoktur;

   2Mevlâ'yı gece gündüz canıgönülden anarsanız.

   Açılış beyti sonsuzluğu bir şarta bağlar: lütfun sınırı yoktur, ama cümle “zikr ider iseñ” diye sürer. Hitap çoğuldur; sonsuz olanla ilişki kurmak, gece gündüz süren bir işe bırakılır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Zikr-i Hakkı eyler iseñ sıdk ile hiç şübhe yok

   Hısn-ı Hakka dem-be-dem dâhil olursun bî-gümân

   1Hakk'ı içtenlikle anarsanız hiç kuşku yok,

   2her an Hakk'ın korunağına girersiniz.

   İkinci beyit zikri bir kaleye giriş sayar. “Hısn” sözcüğü korunmayı mekânlaştırır: içtenlikle anan kişi bir yere girer ve orada durur. Süreklilik bildiren “dem-be-dem”, bu girişin tek seferlik olmadığını söyler.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Dünye vü ‘ukbâda Hakkı zikr iden bulur felâh

   Didi Kur’ân içre böyle ol Kerîm-i müste‘ân

   1Dünya ve ahirette Hakk'ı anan kurtuluş bulur;

   2yardım istenen cömert olan Kur'an'da böyle dedi.

   Üçüncü beyit kurtuluş iddiasını kendi sözüne değil bir kitaba dayandırır. İkinci dize kaynağı adlandırır ve konuşan geri çekilir; şiir burada öğüt vermekten çok, aktardığı hükmü işaret etme konumuna geçer.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Hak Te‘âlâ ol Muhammed hürmetiçün dâ’imâ

   Sırr-ı gaybü’l-gaybe bizi irgüre fî külli ân

   1Yüce Hakk, Muhammed hürmetine sürekli

   2bizi her an gaybın gaybı sırrına eriştirsin.

   Dördüncü beyit dileğin en uzak hedefini kurar: gaybın gaybı. Kavramın kendi içinde katlanması, ulaşılmak istenen şeyin adlandırılamazlığını dile getirir; “fî külli ân” ise bu yüksek isteği yeniden sürekliliğe bağlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Hamdü-li’llâh mazhar-ı lutf-ı Hudâyı rûz-ı şeb

   Şükr idelim dâ’imâ Fahrî ile ey sâdıkân

   1Allah'a hamdolsun, gece gündüz onun lütfuna eriştik;

   2ey içten olanlar, Fahrî ile sürekli şükredelim.

   Son beyit istekten şükre geçer ve hitabı değiştirir: âşıklardan “sâdıkân”a. Şair kendi adını çağrının içine koyar, önüne değil; şükür tek kişinin işi olmaktan çıkıp birlikte yapılacak bir eyleme dönüşür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle