DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Enîs Receb Dede/Mahabbetle ezel ahde duranlar Mevlevîlerdir
manzume · 18. yüzyıl

Mahabbetle ezel ahde duranlar Mevlevîlerdir

Şiir Mevlevîleri ezel ahdine bağlı, geleceği basiretle gören ve dünyayı rüya sayan kişiler olarak tanımlar; hızlı semâ ile gamın başına ayak darbesi vurur, soğuk zühdün gevşettiği aşk yayını himmetle yeniden kurarlar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Mahabbetle duranlar Mevlevîlerdir

    bugün yârın görenler Mevlevîlerdir

    Beşîret Mefhar-i âlem Be-sîret

    Dü âlemi sürenler Mevlevîlerdir

    Rızâ-yı Hak teâlâ’ya muhâlif olma havfından

    ehlinden soranlar Mevlevîlerdir

    Sabâh-ı mahşere nisbet çü şeb târik-i âlemde

    Görünen şey’i hâb âsâ yoranlar Mevlevîlerdir

    Semâ’-ı tîz ile gâhî sürûr-i va’d-i vuslatten

    Ser-i gam püşt-i pâ zahmın uranlar Mevlevîlerdir

    Enîsâ yaşılmış yayını aşkın

    Kemend-i zûr-i himmetle kuranlar Mevlevîlerdir

    1Sevgiyle ezeldeki söze bağlı kalanlar Mevlevîlerdir;

    2bugün basiret gözüyle yarını görenler Mevlevîlerdir.

    3Müjdeci, âlemin övüncü; basiretle ilahî adların mazharı olanlar,

    4iki âlemde sultanlık zevkini sürenler Mevlevîlerdir.

    5Yüce Allah’ın rızasına aykırı düşmekten korktukları için,

    6Allah’ın muradını ehlinden soranlar Mevlevîlerdir.

    7Karanlık dünya, mahşer sabahına göre bir gece olduğu için,

    8görünen şeyi rüya gibi yorumlayanlar Mevlevîlerdir.

    9Hızlı semâ ile, bazen kavuşma vaadinin sevincinden,

    10gamın başına ayağının üstüyle darbe vuranlar Mevlevîlerdir.

    11Ey Enîs, soğuk zühdün gevşettiği aşk yayını

    12himmet gücünün kemendiyle yeniden kuranlar Mevlevîlerdir.

    Her beyit “Mevlevîlerdir” hükmüne yeni bir nitelik ekler. Ezel ahdi ve basiret zamanın ötesini gösterir; dünya mahşer sabahına göre geçici bir gece ve rüyadır. “Semâ’-ı tîz” keskin değil hızlı semâdır; püşt-i pâ, gamın başına ayağın üstüyle vurulan darbeyi kurar. Son beyitte soğuk zühdün gevşettiği aşk yayı, himmet gücünün kemendiyle yeniden kurulur; kaynakta olmayan “değil” karşıtlığı eklenmez.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Enîs Receb Dede adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirMest etti dil-i zâhidi mestâne bakışlarEnîs Receb Dede · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

ezel ahde

ezelde verilen söze

Basîretle

manevî görüş

Murâdullahı

Allah’ın muradı

zühd-i bârîdle

soğuk, ruhsuz zühd

zevk-i sultânî

Mevlevîlerin iki âlemde sürdüğü manevi sultanlık zevki

mazhar-ı esmâ

Müjdeci, âlemin övüncü; basiretle ilahî adların mazharı olanlar,