Mest etti dil-i zâhidi mestâne bakışlar
Gazel sevgilinin bakışlarını sarhoş, ceylan, mızrak ve levend olarak kişileştirir; atı üstündeki çağın Rüstem’ini bile susturan bu güç, düşmanı dosta çevirdikten sonra Enîs’e hasımca yönelir.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Mest etti dil-i zâhidi mestâne bakışlar
Azm-i ettirdi bakışlar
Rahşında eder da sâkit
Ol levendâne bakışlar
Bilmem nereye nâzır olur gözleri âhû
Hayrette kodu dilleri yâbâne bakışlar
Cânâ ne aceb çeşm-i siyâhın eseri var
Yâr etti sana düşmeni bîgâne bakışlar
Lâyık mı o şâhib nazar-ı hüsne Enîsâ
Ruhsâr-ı hasmâne bakışlar
1Sarhoşça bakışlar zahidin gönlünü sarhoş etti;
2ceylan gibi bakışlar onu Hoten’e doğru yola çıkardı.
3Atının üstündeki çağın Rüstem’ini bile susturur,
4o mızrak gibi yan bakışla levendce bakışlar.
5O ceylan gözlerin nereye baktığını bilmem;
6yabansı bakışlar gönülleri hayrette bıraktı.
7Ey sevgili, siyah gözünün ne şaşırtıcı etkisi var;
8yabancı bakışlar düşmanı sana dost etti.
9Ey Enîs, o güzellik sahibine yakışır mı,
10övgü söyleyen yüzüne düşmanca bakışlar yöneltmek?
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Enîs Receb Dede adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bakış her beyitte yeni bir karakter kazanır. Rüstem ve at imgesi üçüncü dizede, mızrak gibi gamze ile levendce bakış öznesi dördüncü dizede tutulur; iki satır çaprazlanmaz. Ceylan gözün yönü belirsizdir, siyah göz düşmanı dosta çevirir. Son beyitte Enîs, övgü söyleyen yüzüne düşmanca yönelen bakışın sevgiliye yakışıp yakışmadığını sorar.