DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Enîs Receb Dede/Mest etti dil-i zâhidi mestâne bakışlar
manzume · 18. yüzyıl

Mest etti dil-i zâhidi mestâne bakışlar

Gazel sevgilinin bakışlarını sarhoş, ceylan, mızrak ve levend olarak kişileştirir; atı üstündeki çağın Rüstem’ini bile susturan bu güç, düşmanı dosta çevirdikten sonra Enîs’e hasımca yönelir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Mest etti dil-i zâhidi mestâne bakışlar

    Azm-i ettirdi bakışlar

    Rahşında eder da sâkit

    Ol levendâne bakışlar

    Bilmem nereye nâzır olur gözleri âhû

    Hayrette kodu dilleri yâbâne bakışlar

    Cânâ ne aceb çeşm-i siyâhın eseri var

    Yâr etti sana düşmeni bîgâne bakışlar

    Lâyık mı o şâhib nazar-ı hüsne Enîsâ

    Ruhsâr-ı hasmâne bakışlar

    1Sarhoşça bakışlar zahidin gönlünü sarhoş etti;

    2ceylan gibi bakışlar onu Hoten’e doğru yola çıkardı.

    3Atının üstündeki çağın Rüstem’ini bile susturur,

    4o mızrak gibi yan bakışla levendce bakışlar.

    5O ceylan gözlerin nereye baktığını bilmem;

    6yabansı bakışlar gönülleri hayrette bıraktı.

    7Ey sevgili, siyah gözünün ne şaşırtıcı etkisi var;

    8yabancı bakışlar düşmanı sana dost etti.

    9Ey Enîs, o güzellik sahibine yakışır mı,

    10övgü söyleyen yüzüne düşmanca bakışlar yöneltmek?

    Bakış her beyitte yeni bir karakter kazanır. Rüstem ve at imgesi üçüncü dizede, mızrak gibi gamze ile levendce bakış öznesi dördüncü dizede tutulur; iki satır çaprazlanmaz. Ceylan gözün yönü belirsizdir, siyah göz düşmanı dosta çevirir. Son beyitte Enîs, övgü söyleyen yüzüne düşmanca yönelen bakışın sevgiliye yakışıp yakışmadığını sorar.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Enîs Receb Dede adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirŞâdân oluruz şevk ile yârin sitemindenEnîs Receb Dede · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

mestâne bakış

sarhoşça bakışlar

gazâlâne

ceylan gibi

Rüstem-i devrânı

çağın Rüstem’i, büyük kahramanı

senâkârına

övgü söyleyen

nîze-i gamzeyle

o mızrak gibi yan bakışla levendce bakışlar

Huten

ceylan gibi bakışlar onu Hoten’e doğru yola çıkardı