DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Enîs Receb Dede/Şâdân oluruz şevk ile yârin siteminden
manzume · 18. yüzyıl

Şâdân oluruz şevk ile yârin siteminden

Gazel sevgilinin sitemini başkasının lütfundan üstün tutar; göz kadehiyle görülen güzellik, feleğin devrini ve Cem’in kadehini aşar. Akıl ehlinin eksik-fazla hükmü geride bırakılır, sevgilinin sözünden dostla yabancıyı ayırması beklenir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    oluruz şevk ile yârin siteminden

    Nâlân oluruz derd ile

    gören bâde-i hüsnü

    Geçti feleğin gerdiş ile

    Almam dil-i pür sûzuma bir lâhze hayâlin

    Havf eylerim ol çeşm-i lâtîfin eleminden

    Mir’ât-ı kemâle olalı aşk ile nâzır

    Geçtik nazar-ı bîş ü keminden

    Her arz-ı mahabbet edene meyl eder ol şûh

    Seçmez mi aceb yâr ile ağyârı deminden

    Bilmem niç olur hâl-i dil-i zâr Enîsâ

    Sâfî haberi almaz ise yâr

    1Sevgilinin siteminden şevkle seviniriz;

    2başkasının iyiliğinden dertle inleriz.

    3Güzellik şarabını göz kadehiyle gören kişi,

    4feleğin devrinden de Cem’in kadehinden de geçmiştir.

    5Bir an bile onun hayalini ateş dolu gönlüme almam;

    6o nazik gözün vereceği acıdan korkarım.

    7Aşkla olgunluk aynasına bakmaya başlayınca,

    8akıl ehlinin eksik-fazla hükmünü aştık.

    9O şuh, sevgi gösteren herkese yönelir;

    10acaba sözünden dostu yabancıdan ayırmaz mı?

    11Ey Enîs, ağlayan gönlün hâli nasıl düzelir bilmem,

    12sevgilinin ağzından açık bir haber alamazsa.

    İlk beyit aşk mantığını tersine çevirir: sitem sevinç, başkasının iyiliği acıdır. Göz kadehi bir mekân değil görme aracıdır; onunla güzellik şarabını gören kişi hem feleğin devrini hem Cem’in kadehini aşar. Olgunluk aynasına aşkla bakan âşık, akıl ehlinin eksik-fazla yargısını geride bırakır. Son bölümde “dem” söz ve nefes alanında okunur; sevgilinin konuşmasından dostla yabancıyı ayırması beklenir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Enîs Receb Dede adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirSeyr-i yem-i aşk eyleyene râh gerekmezEnîs Receb Dede · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

Şâdân

sevinçli

Peymâne-i çeşmiyle

göz kadehi

ehl-i hired

akıl sahipleri

feminden

ağzından

câm-ı Cem’inden

feleğin devrinden de Cem’in kadehinden de geçmiştir

gayrın kereminden

başkasının iyiliğinden dertle inleriz