DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Enîs Receb Dede/Seyr-i yem-i aşk eyleyene râh gerekmez
manzume · 18. yüzyıl

Seyr-i yem-i aşk eyleyene râh gerekmez

Gazel aşk denizinde yol ve yön, darağacında makam, parlak yüzde ay, iç doyuran lütufta kuyu gereksizliğini sıralar; aşkın kendi yeterliliğini dünyevî araçların karşısına koyar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Seyr-i eyleyene râh gerekmez

    Her nâzıra dergâh gerekmez

    Biz fahr-ı şehinşâh-ı cihân bende-i aşkız

    olana tantana-i câh gerekmez

    Bakmazsa kamer çehre sezâ ahter-i çerhe

    Tâb-ı ruh-i tâbende içün mâh gerekmez

    Biz âb-ı ruh-i lûtf ile

    Râke Suyu delv ile veren çâh gerekmez

    Biz hüsn-i Hudâdâd ile mümtâza Enîsâ

    Mir’ât-ı nazargâh gerek kâh gerekmez

    1Aşk denizinde yol alana ayrıca yol gerekmez;

    2yönsüz hakikate bakana belirli bir dergâh gerekmez.

    3Biz cihan padişahlarının övüncü olan aşkın kullarıyız;

    4aşk darağacına asılana makam gösterişi gerekmez.

    5Ay yüz bakmasa da göğün yıldızına yaraşır;

    6parlak yanağın ışığı varken aya gerek yoktur.

    7Biz lütuf yüzünün suyuyla içi kanmış kişileriz;

    8Râke Suyu’nu veren kuyuya ve kovaya gerek yoktur.

    9Ey Enîs, Allah vergisi güzellikle seçkin olan bize,

    10bazen ayna gibi bir bakış yeri gerekir, bazen gerekmez.

    Her beyit “gerekmez” hükmüyle bir aracı devreden çıkarır. Hakikate yönsüz bakan için tek bir dergâh, aşk uğruna asılan için makam ihtişamı anlamsızdır. Sevgilinin parlak yanağı ayın, lütuf suyu da kuyu ve kovanın yerini alır. Râke Suyu göndermesi somut bir su kaynağını manevî doyuma karşılaştırır. Son dize aynanın bile bazen gerekli, bazen gereksiz olduğunu söyleyerek kesinliği inceltir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Enîs Receb Dede adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirTâb-ı nigâh-ı aşka yoktur tahammülümEnîs Receb Dede · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

yem-i aşk

aşk denizi

bî cihete

yönsüz, belirli bir yöne bağlı olmayan

Berdâr

darağacına asılmış

siyrâb-ı derûnuz

içi suya kanmış, gönlü doymuş

bende-i aşk

Aşkın kulu.

ahter-i çerh

Gökyüzünün yıldızı.