DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Recâîzâde Ahmed Cevdet/Mâni’ olup o şûh ile seyrâne rüzgâr
gazel · 19. yüzyıl

Mâni’ olup o şûh ile seyrâne rüzgâr

Rüzgârın sevgiliyle gezintiyi engelleyip gözyaşını denize ve gönlü viraneye çevirmesi.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Mâni’ olup o şûh ile rüzgâr

    Döndürdi ummâne rüzgâr

    Serder hevâlık eyledi salkım saçak beni

    Urdukça şâne zülf-i perîşâne rüzgâr

    Çoktan iderdim aklıma yelken etinün ile

    Ruhsat vereydi rüzgâr

    Hasmın karınca olsa da merdâne bil anı

    Seyr it ne yaptı rüzgâr

    Baştan çıkardı anı da sevdâ-yi kâkülün

    Düşdi gamınla dağlara dîvâne rüzgâr

    Yaktı kül etti cân ü dili ile

    Bende ne hâne koydı ne vîrâne rüzgâr

    Geçmektedir

    Bir gün virir netîce şu devrâne rüzgâr

    Hasr oldı vaktin bu âlemin

    Bîhûde geldi gitti gülistâne rüzgâr

    Cevdet aceb mi geçse günüm cevr-i dehr ile

    Râhat virir mi rüzgâr

    1Rüzgâr o işveli güzelle gezmeme engel oldu.

    2Gözyaşı ırmağımı denize çevirdi rüzgâr.

    3Beni baştan başa havada salkım saçak bıraktı,

    4Rüzgâr dağınık saçı tarakla dövdükçe.

    5Çoktan senin eteğini aklıma yelken ederdim,

    6Rüzgâr yırtık yakaya izin verseydi.

    7Düşmanın karınca olsa bile onu yiğitçe bir hasım say.

    8Bak, rüzgâr Süleyman’ın tahtına neler yaptı.

    9Senin kâkülünün sevdası onu da baştan çıkardı.

    10Rüzgâr gamınla deliye dönüp dağlara düştü.

    11Ayrılık ateşiyle canı ve gönlü yakıp kül etti.

    12Rüzgâr bende ne ev bıraktı ne de virane.

    13İlkbahar, sonbahar, kış ve yaz geçip gidiyor.

    14Rüzgâr bir gün bu devrana sonucunu verir.

    15Bu âlemin vakti sıcak ve soğukla sınırlıdır.

    16Rüzgâr gül bahçesine boşuna geldi geçti.

    17Ey Cevdet, günüm dünyanın eziyetiyle geçse şaşılır mı?

    18Rüzgâr, ışık saçan muma rahat verir mi?

    Gazel rüzgârı hem sevgiliyle gezintiyi engelleyen rakip hem de âşığın iç dünyasını yıkan güç olarak kullanır. Gözyaşı ırmağa, etek yelkene, dağınık saç fırtınaya dönüşür. Süleyman’ın tahtını bile savuran rüzgârın âşığın evini ve viranesini bırakmaması kaçınılmaz görünür.

Kavram sözlüğü (8) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Cevdet (Ahmed Recâizâde) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirMest-i mey-i aşk olup Çağırıram dost dostRecâîzâde Ahmed Cevdet · gazel

Kavram sözlüğü

8 kavram bulundu.

seyrâne

gezintiye

cûy-i eşğimi

gözyaşı ırmağımı

çâk-i giribâne

yırtık yakaya

taht-ı Süleymân’e

Süleyman’ın tahtına

nâr-ı hecr

ayrılık ateşi

bahâr ü hazân ü şitâ vü sayf

ilkbahar, sonbahar, kış ve yaz

germ ü serdine

sıcağına ve soğuğuna

şem’-i fürûzâne

ışık saçan muma