Mâni’ olup o şûh ile seyrâne rüzgâr
Rüzgârın sevgiliyle gezintiyi engelleyip gözyaşını denize ve gönlü viraneye çevirmesi.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Mâni’ olup o şûh ile rüzgâr
Döndürdi ummâne rüzgâr
Serder hevâlık eyledi salkım saçak beni
Urdukça şâne zülf-i perîşâne rüzgâr
Çoktan iderdim aklıma yelken etinün ile
Ruhsat vereydi rüzgâr
Hasmın karınca olsa da merdâne bil anı
Seyr it ne yaptı rüzgâr
Baştan çıkardı anı da sevdâ-yi kâkülün
Düşdi gamınla dağlara dîvâne rüzgâr
Yaktı kül etti cân ü dili ile
Bende ne hâne koydı ne vîrâne rüzgâr
Geçmektedir
Bir gün virir netîce şu devrâne rüzgâr
Hasr oldı vaktin bu âlemin
Bîhûde geldi gitti gülistâne rüzgâr
Cevdet aceb mi geçse günüm cevr-i dehr ile
Râhat virir mi rüzgâr
1Rüzgâr o işveli güzelle gezmeme engel oldu.
2Gözyaşı ırmağımı denize çevirdi rüzgâr.
3Beni baştan başa havada salkım saçak bıraktı,
4Rüzgâr dağınık saçı tarakla dövdükçe.
5Çoktan senin eteğini aklıma yelken ederdim,
6Rüzgâr yırtık yakaya izin verseydi.
7Düşmanın karınca olsa bile onu yiğitçe bir hasım say.
8Bak, rüzgâr Süleyman’ın tahtına neler yaptı.
9Senin kâkülünün sevdası onu da baştan çıkardı.
10Rüzgâr gamınla deliye dönüp dağlara düştü.
11Ayrılık ateşiyle canı ve gönlü yakıp kül etti.
12Rüzgâr bende ne ev bıraktı ne de virane.
13İlkbahar, sonbahar, kış ve yaz geçip gidiyor.
14Rüzgâr bir gün bu devrana sonucunu verir.
15Bu âlemin vakti sıcak ve soğukla sınırlıdır.
16Rüzgâr gül bahçesine boşuna geldi geçti.
17Ey Cevdet, günüm dünyanın eziyetiyle geçse şaşılır mı?
18Rüzgâr, ışık saçan muma rahat verir mi?
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Cevdet (Ahmed Recâizâde) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Gazel rüzgârı hem sevgiliyle gezintiyi engelleyen rakip hem de âşığın iç dünyasını yıkan güç olarak kullanır. Gözyaşı ırmağa, etek yelkene, dağınık saç fırtınaya dönüşür. Süleyman’ın tahtını bile savuran rüzgârın âşığın evini ve viranesini bırakmaması kaçınılmaz görünür.