Mecrâ-yı çeşm-i hasreti etsem nem âşinâ

Gazel, gözyaşını iki âlemi denize çevirecek kadar büyütür ve “âşinâ” sözüyle tanışıklığın türlü biçimlerini sınar. Gam, şarap, yabancı bakış ve toplumsal merasim aynı redif çevresinde birleşir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Mecrâ-yı çeşm-i hasreti etsem nem âşinâ

   Yek katresi dü âlemi eyler yem âşinâ

   Merdüm ki gamla olmaya her dem dem âşinâ

   Uşşâka câm-ı la'lin eder mey fem âşinâ

   Vahşet-güzîn-i vâdi-yi tîh ü gurûr iken

   Bîgâne gamzesi ne aceb âlem âşinâ

   Diller ol dem ki mest-i müdâm-ı visâl idi

   Câm-ı meye değildi dehân-ı Cem âşinâ

   Âdet budur zamânede kim hasm-ı cân olur

   Olmaz ise merâsim ile mükrem âşinâ

   Tenhâ-rev-i tarîk-i tecâhül refîk olur

   Hikmet tesâdüf eylese vakt-i gam âşinâ

   1Hasret gözümün akış yolunu neme alıştırırsam,

   2onun tek damlası iki âlemi denize alıştırır.

   3Gamla her an tanışık olmayan insanı bile,

   4yakut dudağının kadehi, âşıklar arasında şaraba aşina eder.

   5Şaşkınlık ve gurur çölünde yalnızlığı seçmişken

   6o yabancı bakışın âleme aşina oluşu ne tuhaf!

   7Gönüller, kavuşmanın sürekli sarhoşluğundayken

   8Cem’in ağzı şarap kadehine aşina değildi.

   9Bu zamanda âdet şudur: tanıdık kişi can düşmanı olur,

   10eğer usulünce ağırlanıp değer görmezse.

   11Bilmezden gelme yolunun yalnız yolcusuna yoldaş olur;

   12eğer Hikmet gam vaktinde bir tanıdığa rastlarsa.

   Her beyitte aşinalık başka bir ilişki kurar: göz neme, âşık şaraba, yabancı bakış dünyaya, Cem’in ağzı kadehe yaklaşır. Son beyitlerde tanıdığın düşmana dönüşebilmesi, sözün güvenli yakınlık anlamını bilerek bozar.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle