DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/Mest-i aşkın bâde-i gül-gûnu la'l-i yâridir
gazel · 19. yüzyıl

Mest-i aşkın bâde-i gül-gûnu la'l-i yâridir

Aşkın şarabı sevgilinin dudağı, kadehi ise gonca ağzıdır. Şair, söz söylemenin gamdan kurtarmadığını; tersine konuşanı bağlayan bir tuzak olduğunu anlatır. Son beyit, sevgili ya da yardımcı suretinden herkese düşen yansımayı bir ölçü ilişkisi içinde, özneyi zorlamadan verir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Mest-i aşkın la'l-i yâridir

    Gonca-i şîrîn-dehânı sâgar-ı ser-şârıdır

    Kayd-ı gamdan bulmaz rehâ

    Tûtîye dâm-ı felâket rişte-i güftârıdır

    Bülbül-âsâ nâle-sâz olmak becâdır âşıka

    kim sahn-ı belâ gülzârıdır

    Zâhirin unvân-ı bâtın olduğunu tebyîn için

    Herkesin miyâr-ı aks-i sûret-i dest-yârıdır

    1Aşk sarhoşunun gül renkli şarabı sevgilinin lal dudağıdır;

    2tatlı ağızlı goncası onun ağzına dek dolu kadehidir.

    3Sözün ince anlamlarını işleyen şair, gam bağından kurtulamaz;

    4çünkü söz ipliği papağan için felaket tuzağıdır.

    5Âşığın bülbül gibi inlemesi yerindedir;

    6zira yara dolu göğsü, bela meydanının gül bahçesidir.

    7Dış görünüşün iç dünyanın başlığı olduğunu açıklamak için

    8herkesin ölçüsü, sevgili/yardımcı suretinden taşıdığı yansımadır.

    Şarap, kadeh, papağan ve bülbül imgeleri ses ile sarhoşluğu aynı düzlemde buluşturur. Şairin sözü kurtuluş değildir; sözün ipliği onu bağlar. Kapanıştaki güç tamlama, herkesi doğrudan ölçü aleti saymak yerine, kişinin sevgili/yardımcı suretinden taşıdığı akis ile ölçülmesi ihtimali korunarak çevrilmiştir.

Kavram sözlüğü (5) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirMest-i bî-had edeli herkesi sahbâ-yı emelŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · gazel

Kavram sözlüğü

5 kavram bulundu.

bâde-i gül-gûnu

gül renkli şarabı

sâgar-ı ser-şâr

ağzına kadar dolu kadehidir

nükte-perdâz-ı sühan

sözün ince anlamlarını işleyen

Sîne-i pür-dâğ

yaralarla dolu göğüs

Mest aşkın bâde

Aşk sarhoşunun gül renkli şarabı sevgilinin lal dudağıdır