DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/Mest-i bî-had edeli herkesi sahbâ-yı emel
gazel · 19. yüzyıl

Mest-i bî-had edeli herkesi sahbâ-yı emel

Emel şarabının herkesi ölçüsüz sarhoş etmesiyle dünya meclisinde kavga başlar. Şair; hırs, kader, tamah, umut ve mal toplama üzerinden arzunun insanı nasıl sürüklediğini anlatır, sonunda tecelli nuru yoksa emelin bir suret putuna dönüşeceğini söyler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Mest-i bî-

    Bezm-i âlemde zuhûr eyledi gavga-yı emel

    Şeb-i insân çeşme-i hırs ile lâlde iken

    Eylemiş var mı cihânda aceb îfâ-yı emel

    -ı kazâda bulunursa kaydı

    Bî-hatâ sâbit olur hatt-ı davâ-yı emel

    Rehber-i aşk-ı tama u gaflet ile her şeb arz

    Geçer eyler de dilden nice illâ-yı emel

    Gülşen-i dilde esip bâd-ı nesîm-i ümîd

    Olur âşüfte dem-â-dem gül-i ranâ-yı emel

    Hürmet ü âlî suâlinden edip sarf-ı nazar

    Celb-i mâl eylemedir şimdiki âdâ-yı emel

    -ı cünûn etti nice akl-ı zaîf

    Şekl-i Leylâ görünüp çeşmine sîmâ-yı emel

    Feyz-yâb olmaz ise Hikmet

    Bâbil-i sûret olur sanma hayâl-i emel

    1Emel şarabı herkesi sınırsız sarhoş edeli

    2Dünya meclisinde emel kavgası ortaya çıktı.

    3İnsan gecesi hırs çeşmesiyle lal olmuşken

    4Dünyada emelini bütünüyle gerçekleştiren var mı?

    5Kaderin korunmuş levhasında kaydı bulunursa

    6Emel davasının yazısı yanılmadan sabit olur.

    7Tamah aşkı ve gaflet her gece kılavuz olunca

    8Gönülden emele dair nice “ancak” geçip gider.

    9Ümit meltemi gönül bahçesinde esince

    10Emelin güzel gülü durmadan perişan olur.

    11Saygıyı ve yüce soruyu bir yana bırakıp

    12Şimdiki emel âdeti mal toplamaktır.

    13Nice zayıf aklı çılgın Kays’ın izleyicisi yaptı;

    14emelin yüzü gözlerine Leyla biçiminde göründü.

    15Ey Hikmet, tecelli nurundan feyiz almazsa

    16Emel hayalini suretten ibaret bir Babil sanma.

    Her beyitte yinelenen emel, önce şarap ve dava, sonra gül, âdet ve Leyla suretidir. Kays örneği, zayıf aklın arzuya nasıl bağlandığını gösterir. Son beyit dış görünüşün cazibesini ilahî aydınlanmadan yoksun bir Babil putu olarak eleştirir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirMuktedî oldu İbâdullâhaŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

sahbâ-yı emel

emel şarabı

Levh-i mahfûz

kaderin yazılı olduğu korunmuş levha

Peyrev-i Kays

Mecnun diye bilinen Kays’ın izleyicisi

nûr-ı tecellî

ilahî görünüşün nuru

Mest had edeli

Emel şarabı herkesi sınırsız sarhoş edeli

had edeli herkesi

Emel şarabı herkesi sınırsız sarhoş edeli