Melâmettir nemed-pûşân-ı aşka mesned-i a’lâ

Gazel, aşk ehli için kınanmayı yüce makam, harabat ehli için rezilliği yüksek rütbe sayar. Yokluktan bekaya geçişi “lâ/illâ” perdesiyle açıklar ve Eşref’i yaklaşan ölüm için amel azığı hazırlamaya çağırır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Melâmettir nemed-pûşân-ı aşka mesned-i a’lâ

   Harâbât ehline rüsvâylıktır rütbe-i bâlâ

   Tecellî-i baka Tûr-i fenâdan intikâl ister

   Nikâb ârâ-yı lâ’dır şâhid-i gülçehre-i illâ

   Zemîni eylemiş kalîçe-i kesret şüûnâta

   Zamânı târ ü pûd-ı perde-i vahdet kılup Mevlâ

   Tecerrüd âleminde ihtiyât it ihtilât itme

   Sanâdîd-i alâik itmesün tâ kalbin istilâ

   Tekarrüb itti ammâ vakt-i kûs-ı rihlet ey Eşref

   Kanı zâd-ı sefer a’mâlden bî behresin hâlâ

   1Kınanmak, aşkın keçe giyenleri için en yüce makamdır.

   2Rezil görünmek, harabat ehli için en yüksek rütbedir.

   3Bekanın görünüşüne erişmek, yokluk Tur’undan geçmeyi ister.

   4“Lâ”nın peçesi, “illâ”nın gül yüzlü güzelini süsler.

   5Mevlâ, yeryüzünü oluşlar için çokluğun halısı yapmış;

   6zamanı da birlik perdesinin çözgüsü ve atkısı kılmıştır.

   7Soyutlanma âleminde dikkatli ol, bağlara karışma.

   8Bağlılıkların ileri gelenleri kalbini ele geçirmesin.

   9Ey Eşref, göç davulunun vakti yaklaştı;

   10yol azığın nerede, hâlâ amellerden payın yok.

   İlk iki beyit toplumsal değerleri tersine çevirir; aşağılanma manevi yükseliş olur. Halı, çözgü ve atkı imgeleri çokluk ile birliği aynı dokumada buluşturur. Son beyit soyut düşünceyi ani bir ölüm muhasebesine indirir.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle