DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Bağdatlı Seyyid Mehmed Es'ad/Nâvek-i gamze ile âşıkı dilrîş etti
gazel · 18.–19. yüzyıl

Nâvek-i gamze ile âşıkı dilrîş etti

Gazel sevgilinin bakışını ok, kirpiğini fesat telkin eden bir yardımcı ve saçını yol kesici yapar; feleğin oyunu yüzünden kadeh kırılır, tatlı öpüş zehre ve iğneye dönüşür.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    ile âşıkı dilrîş etti

    Tab'-ı berhemzedesin arza-i teşvîş etti

    Müjesi eyleyerek hışmına telkîn-i fesâd

    Kâfir-i gamzesini gör ki ne etti

    Bana nevbet gelicek düştü kırıldı sâgar

    Feleğin vaz'-ı çependâzı bana iş etti

    âb etti öperken lebini

    Tâli'-i limeze ol nûşu bana nîş etti

    Aldı u şikîbim Es'ad

    soydu beni dervîş etti

    1Yan bakışının oku âşığın gönlünü yaraladı;

    2zaten altüst olmuş yaradılışını kaygıya açık hâle getirdi.

    3Kirpiği, öfkesine bozgunculuk telkin ederek,

    4yan bakışının kâfirini ne kötü yaradılışlı etti, gör.

    5Sıra bana gelince kadeh düşüp kırıldı;

    6feleğin ters ve oyunbaz tavrı bana işledi.

    7Dudağını öperken gülüş zehri içeceği eritip su etti;

    8alaycı talih o tatlı içkiyi bana iğneye çevirdi.

    9Ey Esad, huzur ve sabır sermayemi aldı;

    10saçının yol kesicisi beni soyup derviş etti.

    İlk dört dizede göz çevresindeki her unsur saldırının parçasıdır: gamze ok atar, kirpik onun öfkesini kışkırtır. Âşığın sırası gelince kadehin kırılması talihin kişisel bir engeline dönüşür. Gülüşteki zehir, dudağın içkisini bozup zevk yerine acı verir. Kapanışta saç bir eşkıya gibi huzur ile sabrı çalar; dünya malından soyulan Esad, aşkın dervişi olarak kalır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Esad (Musullu) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirNe kâbil kim ola bir lâhza âşık âh-ı hasretsizBağdatlı Seyyid Mehmed Es'ad · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

Nâvek-i gamze

yan bakış oku

bedkîş

kötü yaradılışlı

Zehr-i handeyle

gülüşün zehri

Rehzen-i turrası

saç lülesi biçimindeki yol kesici

çependâz

Ters ve oyunbozan davranan.

sermâye-i ârâm

Huzur sermayesi.