Ne Hikmettir Taliimiz
Güfranî talihin kendisini kötüden kötüye, gamdan gama sürüklemesini sorgular. Sevgili derdinin içte yanan ateşini yalnız çekenin bildiğini söyler; çare arayışı sonuçsuz kalır ve şiir, âşık olamama, halkada duramama ve olgun yol arkadaşı bulamama itirafıyla biter.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Ne hikmettir
Urdu bizi kemden keme
1Ne hikmettir talihimiz.
2Vurdu bizi kötüden kötüye.
- 2
Takdir eden vahidimiz
Salar bizi gamdan gama
1Takdir eden bir olan Tanrı’mız.
2Sürükler bizi gamdan gama.
Yazgıyı belirleyenin bir olan Tanrı olduğu kabul edilir; aynı güç anlatıcıyı gamdan gama sürükler. İnanç ile yakınma çatışmaz, fakat acının ilahî takdir içindeki yeri sorgulanır.
- 3
Çeken bilir derdi yârı
Yanıyor derunda nârı
1Yâr derdini ancak çeken bilir.
2Ateşi iç dünyasında yanıyor.
Yâr derdinin bilgisini yalnız onu çeken kişiye vermek deneyimi dışarıdan söze üstün tutar. İçte yanan ateş, başkasının göremeyeceği bu özel bilginin bedensel karşılığıdır.
- 4
Görünmüyor derdin yeri
Çok baş urdum emden eme
1Derdin yeri görünmüyor.
2Çare bulmak için çok yere başvurdum.
Derdin yeri görünmediği için çare de belirli bir noktaya uygulanamaz; anlatıcının birçok kapıya başvurması bu görünmez acıya ilaç arayan sonuçsuz bir dolaşmayı anlatır.
- 5
Niçin âşık olamadım
Ol halkada kalamadım
1Niçin âşık olamadım.
2O halkada kalamadım.
Âşık olamamak ile o halkada kalamamak peş peşe itiraf edilir. Manevî topluluğa katılma isteği vardır, fakat hem aşk hâli hem süreklilik eksik kaldığı için aidiyet kurulamamıştır.
- 6
yoldaş bulamadım
Düşmedeyim hamdan hama
1Kâmil yoldaş bulamadım.
2Olgunlaşmamış kişiden yine olgunlaşmamış kişiye düşüp duruyorum.
Olgun bir yol arkadaşının bulunamaması, anlatıcıyı olgunlaşmamış kişiler arasında savrulmaya bırakır. “Kâmil” ile “ham” karşıtlığı yol gösterici eksikliğinin sonucunu açık eder.
Metnin kaynağı
Karamanlı Güfranî isnadı basılı numaralı şair bölümü ve farklı bir okuyucunun kaynakla birebir karşılaştırmasıyla muhtemel kabul edilmiştir; görünür mahlas yoktur.
Atıf kanıtını aç ↗Halk Edebiyatı Antolojisi, 1938; Karamanlı Güfranî, basılı No. 2, PDF 168–169; 6 birim/12 dize. Görsel kanıt kayıt altındadır; tarama yeniden dağıtılmaz.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Emrini terkeder nehyini tutarKaramanlı Gufrânî · Dinî ve toplumsal taşlama→
Talihin kişiyi kötüden daha kötüye sürüklemesi şaşkınlıkla sorgulanır. Derece derece ağırlaşan bu hareket, tek bir felaketten çok çıkış bulunamayan sürekli düşüş duygusu yaratır.