Ne ol perî gibi bir dilrübâ görülmüştür
Gazel, peri gibi sevgilinin ve ona şair kadar tutulan bir âşığın benzerinin görülmediğini söyler. Kaş, hilal ve matla benzetmelerinin ardından hakikat-mecaz ayrımı kurulur; sevgili düşte bile gerçek görünür.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Ne ol perî gibi bir görülmüştür
Ne ana bencileyin görülmüştür
O gibi sanma hilâl vasfında
Selîs matla’-ı garrâ dilâ görülmüştür
Hevâ-yı ü meyden geçer mi rindân kim
Terâneler işidilmiş safâ görülmüştür
Hakîkate nazar et isen zâhid
Mecâz âyinesinde riyâ görülmüştür
Safâ-yı rü’yetini Es’ad idemem ta’bîr
O yâr düşte dahi vâkıa görülmüştür
1Ne o peri gibi bir güzel görülmüştür,
2ne de benim gibi ona tutulmuş biri görülmüştür.
3O kaşlar gibi, hilali anlatan
4akıcı ve parlak bir başlangıç beyti görülmemiştir, ey gönül.
5Rintler sazın ve şarabın havasından vazgeçer mi?
6Nice ezgi işitilmiş, nice sevinç görülmüştür.
7Ey zahit, keskin görüşlüysen hakikate bak;
8mecaz aynasında ikiyüzlülük görülmüştür.
9Onu görmenin verdiği sevinci anlatamam, ey Esad;
10o sevgili düşte bile gerçek bir olay gibi görülmüştür.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Esad (Şeyhülislâm, Ebû İshakzâde) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
“Görülmüştür” redifi görme eylemini hem estetik hem düşünsel bir sınamaya çevirir. Rint ile zahit karşı karşıya gelir; son beyitte rüya ve gerçek birbirine yaklaşınca sevgilinin görüntüsü anlatılamaz bir tecrübeye dönüşür.