Nûr-ı nigehiz dîde-i bînâda nihânız

Gazel, benliği gözdeki nur, bilge gönüldeki sır, denizdeki cevher ve şaraptaki neşe olarak tarif eder. Görünürlük ile gizlilik arasında gidip gelen ses, sonunda kendisini bir muamma beytinde saklar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Nûr-ı nigehiz dîde-i bînâda nihânız

   Bir sırr-ı hafiyiz dil-i dânâda nihânız

   Âb-ı güheriz dürre-i yektâda nihânız

   Yektâ güheriz kim tih-i deryâda nihânız

   Çün mihr-i celî şa’şaayız gâh nümâyân

   Âteş gibi gâhî dil-i hârâda nihânız

   Keyfiyyetimiz bilmese zâhid ne aceb kim

   Biz neş’e-i şâdî gibi sahbâda nihânız

   Bî sûhtanın kadrı bilinmez dil-i zârın

   Bûyız ki dil-i anber-i sârâda nihânız

   Her kes olamaz sehl ile vâsıl bize zîrâ

   Es’ad gibi bir beyt-i muammâda nihânız

   1Görür gözde gizlenen bakış nuruyuz;

   2bilge gönülde saklı ince bir sırrız.

   3Tek incide gizlenen cevher suyuyuz;

   4denizin dibinde saklanan eşsiz cevheriz.

   5Açık güneşin parıltısı gibi bazen görünürüz;

   6bazen de ateş gibi taş yürekte gizleniriz.

   7Zahit hâlimizi bilmezse buna şaşılmaz;

   8biz, sevinç neşesi gibi şarabın içinde gizliyiz.

   9Yanık gönlün değeri, yanmayan kişi tarafından bilinmez;

   10saf amberin içinde gizlenen kokuyuz.

   11Bize herkes kolayca ulaşamaz; çünkü

   12ey Esad, bir muamma beytinin içinde gizliyiz.

   Her beyit aynı “nihânız” hükmünü başka bir kap içine yerleştirir. İnci, deniz, taş, şarap ve amber benliği örten ama aynı zamanda koruyan yüzeylerdir; makta bu gizlenme oyununu doğrudan şiirin biçimine taşır.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle