Nigâh-ı mestinin ne tâbı ne ârâmı kalmıştır

Şair, dünyanın büyük neşe ve cömertlik simgelerinden geriye yalnız ses, kayıt ve hikâye kaldığını söyler. Cem, Hâtem ve Kays üzerinden faniliği işler; sonunda Hazret-i Esad’ın nazire kalemini bekleyerek şiiri edebî diyaloğa açar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Nigâh-ı mestinin ne tâbı ne ârâmı kalmıştır

   Tenakkul etmeye işkeste dü bâdâmı kalmıştır

   Bisât-ı neşe-i Cem tayy olunmuş bezm-i âlemden

   Hemân bu kubbe-i içre bir tanîn-i câmı kalmıştır

   Ecel tayy eylemiş tûmâr-ı ömr-i Hâtemi ammâ

   Eyâdî-i cihânda defter-i inâmı kalmıştır

   Mukaddem çîre-destân çîde etmiş puhte esmârın

   Mezâminin riyâz-ı mârifette hâmı kalmıştır

   Der ü dîvârı gitmiş köhne resm-i dâr-ı dünyânın

   Felâket-rîz ü mâil bir nüh harf-i bâmı kalmıştır

   Tutup dâmân-ı Hâmûn-ı fenâ-yı çâk-i ceybinden

   Hemân Kaysın hikâyât-ı dil-i nâ-kâmı kalmıştır

   Nice dû-nahvetin esb-i serîü's-seyr-i ikbâli

   Tarîk-i gam refîk-i câhta encâmı kalmıştır

   Mücârât-ı sirişkim cûy ile zan etme bî-câdır

   Hayâlimde o şûhun kadd-i serv-endâmı kalmıştır

   Gönül Hikmet kadeh-peymâ-yı ümmîd-i neşât olmaz

   Bu bezm-i gam-fezâda neşedir sahbâ mı kalmıştır

   Hünerdir Hazret-i Esad ki dâr-ı fazl u irfânın

   O zâtın misli sanma rütbetü’l-alâ mı kalmıştır

   Rakam-pîrâ-yı ser-levha-i tanzîr ümmîdiyle

   Gönülde intizâr-ı şîve-i aklâmı kalmıştır

   1Sarhoş bakışının ne gücü ne de huzuru kalmıştır;

   2yer değiştirmeye mecali olmayan iki kırık badem kalmıştır.

   3Cem’in neşe sofrası dünya meclisinden dürülüp kaldırılmış;

   4bu kubbenin içinde yalnız kadehin çınlaması kalmıştır.

   5Ecel, Hâtem’in ömür tomarını dürmüştür ama

   6dünya ellerinde bağışlarının defteri kalmıştır.

   7Önce gelen usta eller olgun meyveleri devşirmiş;

   8bilgi bahçesinde anlamların ham olanı kalmıştır.

   9Köhne dünya evinin kapısı ve duvarı gitmiş;

   10felaket saçan, eğilmiş dokuz harfli damı kalmıştır.

   11Yok oluş çölünün eteği, yırtık yakasından tutulunca

   12geriye yalnız Kays’ın muratsız gönül hikâyeleri kalmıştır.

   13Nice aşağılık kibirlinin hızlı giden talih atının

   14gam yolunda makam yoldaşı olarak ancak sonu kalmıştır.

   15Gözyaşımın akışını ırmağa benzetmeyi yersiz sanma;

   16hayalimde o şuhun servi boyu kalmıştır.

   17Ey Hikmet, gönül neşe umuduyla kadeh dolaştırmaz;

   18bu gam artıran mecliste neşe mi, şarap mı kalmıştır?

   19Hüner sahibi Hazret-i Esad, fazilet ve irfan yurdunun seçkinidir;

   20o kişinin bir benzeri, sanma ki en yüce makamda kalmıştır.

   21Nazire serlevhasını süsleyecek yazıyı yazması umuduyla

   22gönülde onun kalem üslubunu bekleyiş kalmıştır.

   Her beyitte “kalmıştır” hükmü, bir varlığın çekilip ardından yalnız iz bırakmasını kaydeder. Kadehin sesi, bağış defteri, ham anlamlar ve Kays’ın hikâyesi maddi dünyanın kalıntılarıdır; servi boylu sevgilinin hayali de aynı yokluk müzesine eklenir.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle