Nûr-ı nigeh ki şem'-i şebistân-ı dîdedir

Sevgilinin bakışı hem gözün gecesini aydınlatan bir mum hem de gönlü karartan öldürücü bir kılıçtır. Şair, gül kokusundan ölüm zehrine uzanan karşıtlıklarla güzelliğin rahatlık değil acı ve teslimiyet doğurduğunu anlatır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Nûr-ı nigeh ki şem'-i şebistân-ı dîdedir

   Zulmet verir derûna ne dem âramîdedir

   Lal-i lebin değil dem-i tîğ-i nigâhtan

   Dâmân-ı hüsne katre-i hûn çekîdedir

   Gül-bûy-ı râhat olmaz o gülzâr-ı gamda kim

   Nâ-reste her giyâh-ı girîbân-derîdedir

   Şîrîn bilir helâhil-i mevti hayâttan

   Kim sâye-i sevâd-ı nigehten remîdedir

   Ebrû-yı tâk-ı resm-i nezâket esâs-ı yâr

   Bâr-ı girân mûyla kâmet-i hamîdedir

   Her bir umûr-ı müşkilede akla ilticâ

   Bir zât-ı nükte-dân-ı fatîn-i reşîdedir

   Telhî-i mergi lezzet-i câna eder bedel

   Zehr-âb-ı tîğ-i kahrın o dil kim çeşîdedir

   Bî-tâb-ı hâb-ı nâz henüz ol nigâh-ı mest

   Şeb-tâ-be-subh lal-i lebin kim mekîdedir

   Gül-bûse-sâzî-i dehenin ârzûsuna

   Hergiz leb-i tahassürü Hikmet güzîdedir

   1Bakışın nuru, göz odasının gece lambasıdır;

   2dinlendiği anda iç dünyaya karanlık verir.

   3Dudağının lal rengi değildir; bakış kılıcının vuruşundan

   4güzelliğin eteğine bir kan damlası düşmüştür.

   5O gam bahçesinde rahatlatan bir gül kokusu bulunmaz;

   6çünkü yetişmemiş her ot, yakası yırtılmış hâldedir.

   7Onun bakışının karanlık gölgesinden kaçan kişi,

   8ölüm zehrini hayattan daha tatlı bilir.

   9Sevgilinin nezaket yapısının kemerli kaşı, temelidir;

   10eğilmiş boyuna saç teli kadar ağır bir yük bindirir.

   11Her güç işte akla sığınmak,

   12ince anlamları bilen, zeki ve doğru bir kişiye başvurmaktır.

   13Ölümün acılığını canın lezzetine değişir,

   14kahır kılıcının zehirli suyunu tatmış gönül.

   15O sarhoş bakış henüz naz uykusuna doymamıştır;

   16çünkü geceden sabaha kadar dudağının lalini emmektedir.

   17Ağzının gül öpücüğü sunmasını arzulayan

   18Hikmet’in hasret dudağı başka hiçbir şeyi seçmez.

   Şiir ışık ile karanlığı aynı bakışta toplar; dudaktaki kırmızılık bile süs değil, bakış kılıcının açtığı kan izi olarak yorumlanır. Akla sığınmayı öğütleyen ara beyit, tutkuyla ölüme yönelen gönlün çelişkisini bilinçli biçimde keskinleştirir.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle