O Nev-resīde Nihālim Ne Serv-ḳāmet Olur

Ârif, sevgiliyi yeni yetişen servi boylu bir fidan olarak över; nazın bütün kurallarını ezberlemiş bu fitneci güzelin görünüşü kıyamet kadar sarsıcıdır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   O nev-resīde nihālim ne serv-ḳāmet olur

   Benim ḫayāl-i dilim meşrebimce āfet olur

   1O yeni yetişmiş fidanım ne servi boylu olur!

   2Gönlümdeki hayal, mizacıma uygun bir âfet olur.

   İlk beyit sevgiliyi “nev-resîde nihâl”, yani henüz yetişen bir fidan diye tanıtır; hemen ardından servi boyuyla olgun ve ideal güzellik ölçüsüne yükseltir. Konuşucunun “meşrebimce” sözü bu güzeli evrensel bir hüküm olarak değil, kendi mizacına tam uyan ve âşığı altüst eden bir “âfet” olarak kurar.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Rüsūm-ı nāzı tamām ezber eylemiş ʿĀrif

   O fitne-cūyı görürsün ḳatı ḳıyāmet olur

   1Nazın bütün kurallarını baştan sona ezberlemiş, Ârif;

   2o fitneci güzeli görürsün, çok büyük bir kıyamet olur.

   İkinci beyitte naz, kendiliğinden bir tavır değil kuralları öğrenilip ezberlenmiş bir sanat gibi gösterilir. Ârif mahlası şairin kendisini beyte yerleştirir; “görürsün” fiilinin ikinci tekil şahsı ise muhatabı fitneci güzelin doğuracağı sarsıntıya tanık olmaya çağırır. Son dizedeki kıyamet sözü gerçek bir âhiret anlatısı değil, bu sarsıntıyı büyüten klasik mübalağadır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle