DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/O serv-kad ki nihâl-i güle temâsül eder
gazel · 19. yüzyıl

O serv-kad ki nihâl-i güle temâsül eder

Servi boylu sevgili seher âhıyla salınır; gönül kara baht içinde amber kokulu saçı düşler. Göz gaflet şarabının kadehi, bakış güvercin ve ceylan, kirpikler mızraklı asker safları olur.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    O serv-kad ki nihâl-i güle eder

    Nesîm-i âh-ı seher-gâhla temâyül eder

    Gönül bu hâl-i perîşân u baht-ı tîre ile

    Hayâl-i sünbül-i anber-şemîm-i gönül eder

    Ukûlü etmeye ser-mest o zîb-i bezm-i emel

    Müdâm çeşmini câm-ı mey-i eder

    Gönül ki sırr-ı kanâattir ey sipihr-i leîm

    Dü kurs-ı mihr ü mehi sanma kim eder

    Gehî kebûter ü gâhî gazâl olup o nigâh

    Teşekkül etmede câdûları teşâkül eder

    Dem-â-dem ol müjeler arsa-gâh-ı nahvette

    Sufûf-ı nîze-güzerân gibi eder

    Hikeme remz yine tabım eger çü Âriftir

    Miyân-ı şuarâda velî tecâhül eder

    1Gül fidanına benzeyen o servi boylu sevgili,

    2seher âhımın yeliyle salınır.

    3Gönül bu perişan hâli ve kara bahtıyla,

    4amber kokulu sümbülün hayalini kurar.

    5O emel meclisinin süsü akılları sarhoş etmek için,

    6gözünü daima gaflet şarabının kadehi yapar.

    7Ey cimri felek, gönül kanaat sırrıdır;

    8güneş ve ayın iki kursunu yediğini sanma.

    9O bakış kimi zaman güvercin, kimi zaman ceylan olur;

    10büyüleri biçimden biçime girerek birbirine benzer.

    11O kirpikler kibir meydanında durmadan,

    12mızraklı asker safları gibi karşı karşıya gelir.

    13Yaradılışım Ârif gibi hikmetlere yine işaret etse de,

    14şairler arasında bilmezden gelir.

    Şiir hareketli benzetmeler üzerine kuruludur: servi salınır, bakış hayvan biçimlerine girer, kirpikler savaş düzeni alır. Son beyitte Ârif mahlası ile tecâhül sanatı birleşerek şairin bildiğini bilmez görünmesini sağlar.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirO zât-ı muhteşem kim hânesinde istirâhat yokŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

temâsül

benzeme

tegâfül

bilmezden gelme, kayıtsız görünme

tenâvül

yeme, tüketme

tekâbül

karşı karşıya gelme

serv kad nihâl

Gül fidanına benzeyen o servi boylu sevgili,

kad nihâl güle

Gül fidanına benzeyen o servi boylu sevgili,