DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/O zülf-i ham-ı necmin serde kim ayân olmuş
gazel · 19. yüzyıl

O zülf-i ham-ı necmin serde kim ayân olmuş

Sevgilinin kıvrımlı saçı düşkün akıllara bağ, Kays’ın başına yuva olur. Şiir, gönül ehlinin kader oklarına hedef oluşunu ve güzelliğin fidandan ağaca büyümesini anlatırken zayıf âşığı âh ateşiyle güçlü bir pehlivana dönüştürür.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    O necmin serde kim ayân olmuş

    ukûl-i fütâdegân olmuş

    Uçurmuş aklını baştan ki tâir-i aşka

    Ser-serâsîme-i Kays âşiyân olmuş

    Nişâne kılmaya ehl-i dili

    Ezelde püşt-i dü-tâ-yı felek kemân olmuş

    Girân-bahâ idi evvel o beççe-i tâcir

    Henüz râyegân olmuş

    Nihâl-i nev-res idi gülşen-i letâfette

    O serv-kad giderek nahl-i nârvân olmuş

    Tutuştu pençe-i hûrşîd-i âh ile Hikmet

    Zaîf cism iken âteşli pehlevân olmuş

    1O yıldız gibi güzelin kıvrımlı saçı başında görününce,

    2düşkün akılların ayağına bağ oldu.

    3Aşk kuşunun aklını başından uçurdu;

    4şaşkın Kays’ın başı ona yuva oldu.

    5Gönül ehlini eziyet okuna hedef yapmak için

    6iki kat olmuş feleğin sırtı ezelden yay kesildi.

    7O tüccar çocuğu önceleri çok değerliydi;

    8henüz gam çarşısındayken bedava oldu.

    9Güzellik gül bahçesinde yeni yetişmiş bir fidandı;

    10o servi boylu güzel zamanla iri bir ağaca dönüştü.

    11Ey Hikmet, âh güneşinin pençesiyle tutuştu;

    12zayıf bir cisimken ateşli bir pehlivan oldu.

    Bağ, kuş, yuva, yay ve ok imgeleri ilk üç beyitte hareketli bir av düzeni kurar; akıl uçarken gönül hedefe bağlanır. Son iki beyitte pazar ve ağaç değer değişimini gösterir, kapanışta ise bedensel zayıflık âhın ateşiyle paradoksal bir güce kavuşur.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirOl âfet kim nigâhın tîr-i ebrûsın kemân etmişŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

zülf-i ham-ı

kıvrımlı saç

Ikâl-i pây-ı

ayağın bağı

tîr-i cefâya

eziyet okuna

çârsû-yı gamda

gam çarşısında

zülf ham necmin

O yıldız gibi güzelin kıvrımlı saçı başında görününce,

ham necmin serde

O yıldız gibi güzelin kıvrımlı saçı başında görününce,