DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/Olmasa gonca-i la'li gül-i destâr-ı neşât
gazel · 19. yüzyıl

Olmasa gonca-i la'li gül-i destâr-ı neşât

Gazel, neşeyi dudak goncası, şarap dalgası, pazar, dolu kadeh ve sarık gülü imgeleriyle dolaştırır; fakat ümitsiz gönül ve riya ehli bu sevince gölge düşürür. Hikmet’in kapanışı, dünya bahçesindeki hazan kederini neşe süsüne çevirmeyi reddeder.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Olmasa gonca-i la'li gül-i destâr-ı neşât

    Dile her bir olur târ-ı neşât

    Gam-furûş olmağa âteş gibi gitti rindân

    Var gibi mey-kedede ger mey-i bâzâr-ı neşât

    Dil-i olamaz neşe-ver-i neyl-i ümîd

    Nüh felek olsa dahi sâgar-ı ser-şâr-ı neşât

    Âlem-i neşede bir aksi olur sûr-ı sahbâ

    Yorulur kadd-i dil oldukça -ı neşât

    Penbe-i ser ile -i mînâ-yı şarâb

    Oldu gül-gûne-zen-i safha-i ruhsâr-ı neşât

    Mihr-i âlem germ ise de ehl-i riyâ görünür

    Zıll-ı tîre-nümâ sâye-i dîvâr-ı neşât

    Bâğ-ı dehrin gül-i endûh-ı hazânın Hikmet

    Eylemez dest-i emel zîver-i destâr-ı neşât

    1Lâl dudağının goncası neşe sarığının gülü olmasa,

    2şarap dalgasının her damarı gönle neşe teli olur.

    3Rintler gam satmak için ateş gibi gittiler;

    4sanki meyhanede neşe şarabının pazarı varmış gibi.

    5Ümitsiz gönül, umuda erişmenin neşesini veremez;

    6dokuz felek neşeyle dolu bir kadeh olsa bile.

    7Neşe âleminde şarap eğlencesinin bir yansıması olur;

    8gönlün boyu neşe yüküyle ağırlaştıkça yorulur.

    9Başındaki pamukla şarap sürahisinin süsleyicisi,

    10neşe yanağının sayfasına gül rengi sürmüş oldu.

    11Dünya güneşi sıcak olsa da riya ehli görünür;

    12neşe duvarının gölgesi karanlık görünüşlüdür.

    13Hikmet, dünya bahçesinin hazanındaki keder gülünü

    14arzu eli neşe sarığına süs yapmaz.

    Neşât redifi ilk bakışta coşkulu bir meyhane kurarken her beyitte ağırlık, ümitsizlik veya gölgeyle sınanır. Şarap sürahisine makyaj yapan pamuk ve yanağa sürülen gül rengi, sevincin hazırlanmış bir yüz olabileceğini; son beyit ise kederin kolayca süse dönüşmeyeceğini anlatır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirOlup hürde dehrin hâr-ı nahl-i sâye-dârındanŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

reg-i mevc-i mey

şarap dalgasının damarı

meyûs

ümitsiz

meşşâta

süsleyici, gelin bezeyen

girân-bâr

ağır yüklü

Olmasa gonca gül

Lâl dudağının goncası neşe sarığının gülü olmasa,

gonca gül destâr

Lâl dudağının goncası neşe sarığının gülü olmasa,