Olur âh-ı seher-gâhımla zülf-i yâr pîç-â-pîç
Şair, sevgilinin kıvrılan saçını seher âhının dumanı, sümbül bahçesi, yılan ve cevherli kılıç üzerindeki desenlerle yan yana getirir; aşkın güzelliği ile acısı aynı dolanma hareketinde birleşir.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Olur âh-ı seher-gâhımla zülf-i yâr
Nümâyândır sabâ esdikçe
Nigâh etsem şuâ-ı hüsnüne ey pençe-i hûrşîd
Temâşâ-gâh-ı çeşmimde olur envâr
Gam-ı zülfünle her şeb dûd-ı âh-ı gamzesi pür-zehr
Çıkar gencîne-i dilden misâl-i mâr
Nişîmen-gâh-ı şûr-ı gussadan tab-ı hünerver
Nukûş-ı safha-i şemşîr-i
Hakîr-i pâ-zede-i kâm olduğunu bildim
Olup gülşende dâmânımla Ârif hâr
1Seher vaktindeki âhımla sevgilinin saçı kıvrım kıvrım olur.
2Sabah yeli estikçe sümbül bahçesi kıvrım kıvrım görünür.
3Ey güneşin pençesi, güzelliğinin ışığına baksam,
4gözümün seyir yerinde ışıklar iç içe kıvrılır.
5Saçının gamıyla her gece zehir dolu gamlı âhımın dumanı,
6gönül hazinesinden yılan misali kıvrılarak çıkar.
7Keder coşkusunun yuvasından hünerli yaradılış,
8cevherli kılıcın yüzündeki nakışlar gibi kıvrılır.
9Dilek sidresinin ayak altında kalmış değersizi olduğumu anladım;
10Ârif, gül bahçesinde eteğime dikenler dolaştı.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Tekrarlanan pîç-â-pîç sözü yalnız saçın biçimini değil, âşığın bakışını ve gönül hâlini de örer. Son beyitte eteğe dolaşan diken, gül bahçesine girmenin bedelini somutlaştırır; Ârif mahlası bu kişisel yenilgiyi mühürler.