Pâ-be-zîr-dâmen ü serdir girîbân-ı ferâğ
Şiir inzivada bulunan maksat izini bahçeye taşır: seher yeliyle eğilen gül fidanı, goncayı tanıyan sâkî ve sunulan kadeh aynı sahneyi kurar. Talihin karanlığı yıldızlarla bile açılmaz; yara mumu yanmadan neyin ezgisi aydınlanmaz. Pervanenin ateşi taç olur.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Pâ-be-zîr-dâmen ü serdir girîbân-ı ferâğ
Kâbe-i maksûda buldum sürâğ
Meyl eder sâkî sabâdan gül-nihâlin gûyâ
Sîh-i goncanın destiyle sundukça ayağ
Tâliim tâb-ı mahşer renk olmaz yine
Etse her ahter fürûzân meşal-i hadd-i çerâğ
Gonceler dil-nâ değil sad aşk u bülbül-zâr iken
Olalı nüzhet-serây-ı hân-ı bağ
Sâzî-i aşk iledir -ı ehl-i hevâ
Nağme-i ney renk olmaz yakmadıkça em-i dağ
Herkese devlet-fezâ-yı saltanat dil-hâhıdır
Efser gider ser-i pervâneye nâr-ı çerâğ
Men-i şeb-gerdenin ilmâ kadar âşinâ
Ey şeh-i iklîm-i işve dîdeye olmaz yasâğ
Hâk-i mûgân Kâbe-i hüsnün etmeğe
Mezheb-i uşşâka bir vechile yoktur yâsağ
1Ferahlığın yakası, eteği ve başı ayak altındadır;
2maksat Kâbe’sinin izini inziva hazinesinde buldum.
3Gül fidanının sâkîsi sanki seher yelinden yana eğilir;
4goncayı tanıyan sâkî eliyle kadehi sundukça.
5Talihim mahşerin sıcağına kadar yine renklenmez;
6her yıldız, kandilin sınırında bir meşale gibi parlasa da.
7Goncalar gönül incitmez değil; yüz aşk ve bülbül inlerken,
8bağın köşkü gamlı bir gezinti yerine dönüştüğünden beri.
9Heves ehlinin nefesine eşlik eden, aşk sazıdır;
10yara mumu yanmadıkça neyin ezgisi aydınlanmaz.
11Herkesin gönlünün istediği saltanat, devleti artırandır;
12oysa kandil ateşi kelebeğin başına taç geçirir.
13Gece dolaşan ben, bir parıltı kadar aşinayım;
14ey işve ülkesinin şahı, göze yasak konmaz.
15Mugların toprağı, güzellik Kâbe’sine kara örtü çekmek için vardır;
16âşıkların mezhebinde buna hiçbir yönden yasak yoktur.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Ferâğ ve inziva içe çekilmeyi, sâkî ile bahçe dışa açılmayı gösterir. Onarılan dizelerde ham “sîh” ve “em” yer tutucuları kaldırılmış; piksel ve karşı tanığın desteklediği sâkî–kadeh ile yara mumu–ney ilişkileri doğal Türkçeyle aynı dize sahipliğinde kurulmuştur.